Bescherming Bevolking

In 1953 werd de Bescherming Bevolking (B.B.) opgericht om "de bevolking en haar bezittingen zoveel mogelijk te beschermen tegen de onmiddellijke gevolgen van oorlogsgeweld". Dit zou bereikt moeten worden door hulpverlening aan slachtoffers, verkenning van radioactief besmet terrein, het waarschuwen van de bevolking en het transport van gewonden.
De B.B. had een organisatiestructuur naar militair voorbeeld en bestond uit 43 kringen in de toenmalige elf provinicies. Het werd aangevuld door het Korps Mobiele Colonne van de Koninklijke Landmacht.
Om de bevelvoering ook onder oorlogsomstandigheden te verzekeren waren de commandoposten van landelijk-, provinciaal- en kring-niveau in versterkte onderkomens ondergebracht. Vaak betrof het speciaal gebouwde ondergrondse bunkers maar soms ook heringerichte oudere forten en Duitse bunkers. In het eerste geval kon de kantoorruimte het bovengrondse deel van de bunker zijn, in het tweede geval was de kantoorruimte elders. De gebouwde bunkers hebben veelal een binnenoppervlak van 18 bij 18 meter en een hoogte van 3 meter welke in kleinere ruimtes is verdeeld.
Vanuit de kring-bunkers had men radio-mobilofoonverbinding met hulpploegen en het Rode Kruis. Voor communicatie met burgemeesters, provinciale civiele en militaire commandoposten, ziekenhuizen en gevorderde gebouwen werd gebruikt gemaakt van directe telefoonverbindingen (induktonet), het landelijk Nationaal Noodnet, alsmede het Overheidstelefoonnet. Voor het overzenden van kaarten met de NBC-gegevens werd gebruik gemaakt van de allereerste faxapparaten.
Ook werden enkele torens van het Korps Luchtwacht Dienst gebruikt voor de plaatsbepaling van een atoombom-inslag.
Oorspronkelijk zou de B.B. uit vrijwilligers bestaan. In circa 1983 bestond de B.B. uit 750 mensen in loondienst en 175.000 als vrijwilliger en noodwacht (laatste waren vrijgesteld van militaire dienst). In 1981 werd 90 miljoen gulden aan de B.B. besteed.

Al vanaf 1975 werd door de overheid de opheffing van de B.B. besproken. Dat gebeurde uiteindelijk in 1989 en is de opvang bij calamiteiten een functie van de brandweer en het Rode Kruis geworden. Het is gelukkig nooit duidelijk geworden - en daardoor wel twijfel gebleven - tot welk niveau van oorlogsvoering de B.B. voldoende had kunnen functioneren.

Elke locatie wordt hier beknopt beschreven en van een recente foto voorzien. De hier aangehouden verdeling in kringen is volgens de BB indeling van na de reorganisatie van 1961, ervoor goldt een andere indeling.

Zie ook Nationale Collectie Bescherming Bevolking.

Literatuuronderzoek en technische realisatie: René Ros
Bijdragen over locaties en huidige status: Erik de Reijer, Stichting Functioneel Bunkerbeheer

Bronnen o.a.:
- De wilde wegwijzer: militarisme en justitie in kaart. Onkruit, Amsterdam
- Oorlog in beton : beton uit Nederland : oorlog in beton : beton in oorlog : nederland van beton : bunkers in oorlog : oorlog aan de bunker. Onkruit, Amsterdam.