Civiele Verdediging

Openbare schuilplaatsen

Voor de burgerbevolking zijn door de gemeenten - met subsidie van de Rijksoverheid - ook diverse schuilplaatsen aangelegd. Waarschijnlijk vaak in combinatie met een andere functie zoals een bergkelder of metro-station.
Vanaf 1987 zijn de schuilplaatsen ontmanteld en teruggegeven aan de pandeigenaren die er veelal een parkeergarage van maakten.

Het is niet de bedoeling dat er een uitgebreide inventarisatie van deze schuilplaatsen wordt opgenomen. Maar met enkele voorbeelden kan wel een indruk gegeven worden.

Amsterdam

In Amsterdam waren ongeveer 40 schuilplaatsen waarvan de meeste in de jaren 1950-1960 waren aangelegd.
Zie ook Openbare Schuilplaatsen Amsterdam

(Foto: Roel Zuidhof, 2003)

Apeldoorn

In het centrum van Apeldoorn is een schuilplaats voor 7.500 personen gebouwd die inmiddels is verbouwd tot de grote parkeergarage. De hurktoiletten zouden verscholen zitten onder stalen platen.
Van het werk zijn nog enkele restanten.

(Locatie: 194.400/469.860)

Arnhem

Twee voetgangerstunnels onder het Willemsplein te Arnhem konden ook als schuilkelder (voor 350 personen) worden gebruikt.

(Locatie: 190.649/444.027)

Dalfsen

Een door de gemeente gebouwde schuilkelder voor 3.000 personen. Sinds 1995 gedeeltelijk in gebruik als kunst-atelier, overig als opslag.
Het werk is in redelijke staat.

(Locatie: 214.150/502.050)

Den Haag

(Foto: Ronald Vrolijk, 2004)

Brouwersgracht

Openbare schuilplaats onder het Brouwersgracht te Den Haag.

(Foto: Ronald Vrolijk, 2002)

Buitenhof

Openbare schuilplaats onder het Buitenhof te Den Haag.
De technische installaties zijn in 2003 verwijdert en deze schuilbunker van twee verdiepingen wordt bij een parkeergarage getrokken.
Het werk is in goede staat.

(Locatie: 81.200/455.050)

(Foto: Ronald Vrolijk, 2005)

De schuilkelder ligt achter de kerk en is te herkennen aan de stalen plaat en twee opmerkelijke luchtpijpen.
Het werk is in goede staat.

(Foto: Ronald Vrolijk, 2007)

Veluweplein

Het werk is in goede staat.

(Locatie: 079.983/452.928)

Overig

gesloopt of onherkenbaar gemaakt:
Huygenspark

bedrijfs- en/of openbare schuilplaatsen:
Shell, Oostduinlaan 75
Rijkswaterstaat, Koningskade
Renault, Loosduinseweg
Aegon, Kortenaerkade 1 (anno 2007 Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Kust en Zee, RWS-RIKZ)
Nationale Nederlanden, Johan de Wittlaan 3 (anno 2007 Intrum Justitia Nederland BV)

(Foto: Roel Zuidhof, 2003)

Eibergen

In Eibergen zie onder de plaatselijke supermarkt nog een intacte - vermoedelijk gemeentelijke - schuilplaats annex parkeergarage. De noodstroomvoorziening was in 1999-2000 nog beschikbaar en stalen deuren, waaronder een grote voor de inrit van de auto's, zijn nog aanwezig.
Het werk is in redelijke staat.

(Locatie: 241.500/457.850?)

Hardenberg

Onder het gemeentehuis van Hardenberg is/was een openbare schuilplaats annex rijwielkelder.

(Locatie: 238.555/510.238?)

Rotterdam - Metrostations

In het metrostation Dijkzicht was een schuilkelder met bedden e.d. ingericht. In december 2001 is de schuilkelder leeggehaald waarna de tussenwanden zijn gesloopt en begin 2002 zijn er winkels in gevestigd.
Van het werk zijn nog enkele restanten.

(Locatie: 91.650/436.400)

(Foto: René Ros, 2004)

Utrecht - Centraal Station

Een deel van de westelijke voetgangerstunnel van het station Utrecht Centraal kon ingericht worden als een lichte en eenvoudige schuilruimte.

De locatie is te herkennen aan met metalen platen afgedekte goten waarin betonnen roldeuren van 20 cm dikte konden rollen om de tunnel gasdicht af te sluiten.
Naast de trappen naar de perrons zitten drukdeuren die via een gassluis toegang geven tot de schuilruimte. Tevens is er nog een aggregaatruimte en een ruimte die bedoelt was voor bed-banken.
Het werk is in goede staat.

(Locatie: 135.950/455.950)

Overige schuilplaatsen

Vele bedrijven en andere instellingen hebben ook schuilplaatsen gebouwd, veelal in de kelder als onderdeel van hun kantoor.

(Foto: René Ros, 2002)

Diemen - N.V. Gestetner

Het in 1955 gebouwde kantoor van N.V. Gestetner aan de Muiderstraatweg 14-15 in Diemen is voorzien van een ruimte die als schuilkelder kon dienen. Er konden 180 personen in, naast de 125 werknemers ook burgers uit de omgeving.
Een klein deel in het midden van de onderste verdieping was voorzien van twee luchtsluizen en acht gasdichte stalen deuren. De wanden, vloer en plafond zijn van 20 centimeter gewapend beton. Normaal werd de ruimte als rijwielberging gebruikt. Het gebouw bestaat nog (2002) en de stalen toegangsdeur is te herkennen. Of de stalen deuren en luchtverversings-installatie nog aanwezig zijn is onbekend.
Het werk is in redelijke staat.

(Locatie: 126.080/483.440)

Rotterdam - Van Ommeren Huis

Westerlaan 10, Rotterdam.
Het in 1963-1964 gebouwd hoofdkantoor van scheepvaartmaatschappij Van Ommeren heeft zes schuilkelders in de kelderverdieping. Deze boden plaats aan 350 personen.

(Locatie: 92.175/435.650)