Duitse Radar en Peilstations

Straalbakens

Door kruispeiling van de signalen van twee of meer Knickebein-bakens konden Duitse bommenwerpers met grote nauwkeurigheid hun doelen in Engeland vinden.
Al voor het uitbreken van de oorlog stonden in Duitsland drie Knickebein-bakens. Later werd dit aantal langs de kusten van†Noorwegen, Nederland en Frankrijk uitgebreid tot 12 stuks (van noord naar zuid K1 t/m K12; K13 stond op SiciliŽ).
Vanaf begin september 1940 konden de Engelsen de signalen storen, waardoor het systeem minder effectief werd. Desondanks zijn de Knickebein-bakens tot 1944 in gebruik gebleven.
 
Knickebein K3
(Foto: Jan van Tongeren, 1996)

Knickebein K3

Nabij Huisduinen/Julianadorp. Gebouwd vroeg in de zomer van 1940.
De ronde rail (diameter ca. 30 meter) is nog aanwezig, het aggregaatgebouw is in 2005 of 2006 gesloopt.
Enkele Tobruks en twee 6-Mann Küver-bunkers type 412 (t.b.v. de bewaking) zijn waarschijnlijk nog onder het duinzand aanwezig.
Van het werk zijn nog enkele restanten.
 
Knickebein K5
(Foto: David Ross, 2003)

Knickebein K5

Nabij Bergen op Zoom. Een gebouw, waarschijnlijk het aggregaatgebouw is nog aanwezig. De ronde fundering van de zender is ondergewerkt.
Van het werk zijn nog enkele restanten.
 
X-Gerat X1
(Foto: Jan van Tongeren, 2005)

X-Gerat X1

Een "X-Gerät" zender met codenaam "Donau" nabij Julianadorp. De andere zeven zenders stonden rond Calais en Cherbourg in Frankrijk.

Het "X-Gerät" was een radio-navigatiesysteem dat door de Luftwaffe al vroeg tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt voor de navigatie van hun bommenwerpers richting Engeland. Het concept was gelijk aan het oudere "Knickebein" systeem maar met een veel hogere frequentie.
Van het werk zijn nog enkele restanten.
Zie ook X-Gerat X1 "Donau"
 
Sonne 5
(Foto: Jan van Tongeren, 2005)

Sonne 5

De Duitse bezetter bouwde een aantal lange-afstands navigatiestations voor hun U-Booten (onderzeeboten), bovenwaterschepen en vliegtuigen. Van deze "Elektra-Sonne"-Anlagen (Leitstrahlbaken) kwam er een (Sonne 5) in Nederland, tussen Petten en Groet. Het bestond uit drie vakwerkmasten van circa 100 meter hoogte, over een afstand van 2 km.
Van het werk zijn nog enkele restanten.
Zie ook Elektra-Sonne Leitstrahlbaken

Overig en onbekend

 
Bernhard
(Foto: Paul Dijkstra, 2005)

Bernhard

Nabij Schoorl (op duin Belvedere). Fundamenten (spoorrailscirkel) begin jaren '80 verwijderd; roterend Leitstrahlbaken
Van het werk zijn nog enkele restanten.
 

Freya Bergen aan Zee

Op een onbekende locatie in de duinen bij Bergen aan Zee bouwden de Duitsers ook een Freya radar installatie.
 
Grosse Elefant
(Foto: Henk Jalving, 2003)

Grosse Elefant

Nabij Castricum / Categorie 3
Op het duin Uitkijk ligt het fundament van de Grosse Elefant als uitkijkpunt. Er is een informatie plaquette aanwezig.
Van het werk zijn nog enkele restanten.
 

Kleine Elefant

Ten zuiden van Grosse Elefant, nabij Castricum, kan men nog enkele restanten vinden van de Kleine Elefant installatie. Er rest hier en daar nog wat puin en een ondergewerkte fundering.
Van het werk zijn nog enkele restanten.
 
Raum R04A
(Foto: Mario Bulten, 2005)

Raum R04A

Nabij Toldijk / Categorie ? / Raum R04A.
Er staan nog 2 sokkels voor Wurzburg-Riese antennes en de ruine van een bakstenen gebouw.
Was een Kammhuber site (Wurzburg radar gestuurde zoeklichten/FLAK).
Van het werk zijn nog enkele restanten.
 

Raum R04C

Nabij Denekamp / Categorie ? / Raum R04C
 

Roma

Nabij Castricum, 500 meter ZW van kruispunt Geversweg en Duin- en Boschweg. Op een duintop zijn fundamentresten van het station, een 'late' Freya.
Van het werk zijn nog enkele restanten.
 

Zierikzee

Ten noorden van Zierikzee.
Wellicht een eerste generatie radarstation met twee Wurzburg-Riese en mogelijk een Freya.
Een machinegebouwtje is nog aanwezig. 500 m ten noordwesten en 300 ten zuidwesten ervan waren twee clusters gebouwen met onder andere een WR sokkel.
In februari 1942 was een Luftnachrichten Dienst regiment in Zierikzee gestationeerd: 1.Zug 9.LN.Rgt.203.
Van het werk zijn nog enkele restanten.