Koude Oorlog Luchtmacht

Straalverbindingsnet

In Nederland waren aanvankelijk 52 antennes en vanaf 1952 43 antennes voor het KLu-straalverbindingsnet (later ASCON: Automatic Switched Communications Network) gebouwd met twee centrale verbindingsbunkers. Oorspronkelijk opgezet voor de Luchtmacht maar later ook mede-gebruikt door de Landmacht en de NAVO.

De meeste antennes staan of stonden enkele kilometers van de vliegbases en bij andere Luchtmacht-onderdelen, maar soms bij de Landmacht. In een klein aantal gevallen behoorde de mast niet bij een vliegbases maar was het geheel zelfstandig gelegen als de afstand tussen de locaties groter was dan circa 30-50 km.
Het oorspronkelijke straalverbindingsnet was stervormig en had in principe een landelijke dekking met uitzondering van Vliegbasis Leeuwarden dat aan het eind van één enkele verbinding lag.
Het ASCON netwerk was kubusvormig met op de hoekpunten dubbele aansluitingen naar de telefooncentrales op de vliegvelden en andere onderdelen. Op de kubushoekpunten stonden computers, die onderling waren verbonden en er voor zorgden dat er altijd telefoongesprekken in het netwerk doorverbonden konden worden, ondanks storing in een of meer straalverbindingen.

In 2002 is het ASCON net vervangen door het Netherlands Armed Forces Integrated Network (NAFIN), een glasvezelnetwerk voor data en spraak. De verbindingsbunkers zouden nog in gebruik zijn.
 

Bunkers

Om de beurt (wekelijks) was Arnhem of Hollandsche Rading operationeel.
Het software en hardware onderhoud voor ASCON werd gedaan vanuit Hollandsche Rading (kantoor, werkplaats en serviceauto's).

   

Verbindingsbunker Arnhem

Gelegen op de voormalige Saksen Weimarkazerne te Arnhem. In 1964 werd de zender en een gebouw in gebruik genomen, later werd de bunker gebouwd.
   

Verbindingsbunker Hollandsche Rading

Het werk is in originele staat.

Locatie bekend maar niet gepubliceerd.

 

Stations

   

Appingedam

Bij Navigatiestation G. Was onderdeel van de Noord-tak.
   

Deelen

Bij Vliegbasis Deelen. Was onderdeel van de Zuid-tak.
   

Den Helder

Voor Navigatiestation N maar gevestigd in duinengebied De Nollen nabij treinstation Den Helder Zuid. Was onderdeel van de Noord-tak.
   
Eindhoven
(Foto: René Ros, 2004)

Eindhoven

Bij Vliegbasis Eindhoven. Was onderdeel van de Zuid-tak.
Het werk is in originele staat.

Locatie bekend maar niet gepubliceerd.

   

Gilze-Rijen

Bij Vliegbasis Gilze-Rijen. Was onderdeel van de Zuid-tak.
   

Groesbeek

Zelfstandig station? Was onderdeel van de Zuid-tak.
   

Hooghalen

Was onderdeel van de Noord-tak.
   

Kornwerderzand

Was onderdeel van de Noord-tak.
   

Kuinre

Zelfstandig station.
Werd ook gebruikt voor de doorgifte (Relaystation 2) van radarbeelden van het Radar Post Noord (RPN) in Wier naar het CRC in Nieuw-Milligen. De mast werd daarvoor verhoogd van 83 naar 100 meter.
   

Leusderheide

Bij Vliegbasis Soesterberg. Was het centrale punt van de Noord-tak en de Zuid-tak.
   
Lemelerberg
(Foto: Henk Hulzebos, 2003)

Lemelerberg

Zelfstandig station. Was onderdeel van de Noord-tak.
Ten zuiden van Ommen is op de Archemerberg een station van het Militair Straalverbindingsnet te vinden. Een antenne-fundering, een verdiept houten gebouw en een ondergrondse schuilkelder.
Het werk is in slechte staat.
   

De Lier

Bij Navigatiestation Z. Was onderdeel van de Zuid-tak.
   

Munnikezijl

Zelfstandig station? Was onderdeel van de Noord-tak.
   

Nieuw Milligen

Bij Sector Operations Centre. Was onderdeel van zowel de Noord-tak en Zuid-tak.
   
Oegstgeest
(Foto: Ronald Vrolijk, 2005)

Oegstgeest

Het werk is in goede staat.

Locatie bekend maar niet gepubliceerd.

   

De Peel

Bij Vliegbasis De Peel. Was onderdeel van de Zuid-tak.
   

Ried

Zelfstandig station?
Was mogelijk een ASCON station dat ook gebruikt is voor de doorgifte (Relaystation 1) van radarbeelden van het Radar Post Noord (RPN) in Wier naar het CRC in Nieuw-Milligen. De mast werd daarvoor verhoogd van 50 naar 90 meter.

Locatie bekend maar niet gepubliceerd.

   

Schoonhoven

Bij NAVO? Was onderdeel van de Zuid-tak.
   
Schellinkhout
(Foto: collectie Gerben Kazimier, 1971)

Schellinkhout

Was vanaf 1967 onderdeel van de Noord-tak, tussen Den Helder en Hollandse Rading, en nam de taak van Fort bij Spijkerboor over. Mast en bunker stond aanvankelijk buitendijks nabij de molen aan de Zuiderdijk.
Het werk is geheel verdwenen en onherkenbaar.
   

Fort Spijkerboor

Was tot 1967 onderdeel van de Noord-tak, tussen Den Helder en Hollandse Rading, waarna de taak door Schellinkhout werd overgenomen.
   
Twenthe
(Foto: René Ros, 2008)

Twenthe

Anno 2008 kantoor gebouw en Haitsma-schuilbunker aanwezig. Tevens een garage en werkplaats Motortransport aanwezig.
Het werk is in goede staat.
   
Volkel
(Foto: anoniem, z.j.)

Volkel

Station bij de Vliegbasis Volkel, met de bijnaam 'Stinkhoek'. Het terrein is in 1960 verworven en in 1961 een bouwvergunning verleend voor de gebouwen. Later ook gebruikt voor radiozenders van de luchtverkeersleiding en het radiostation American Forces Network.
Het werk is in goede staat.
   

Willemstad

Was onderdeel van de Zuid-tak. Stond op het Fort de Hel (tot 1961?).