Koude Oorlog Marine

Mijnen Uitkijk Dienst

De Mijnen Uitkijk Dienst (MUD) bestond van 1949 tot 1974 en had tot taak om het plaatsen van zee-mijnen door vijandelijke boten of vliegtuigen waar te nemen. Daartoe waren waluitkijkposten (WUP) en scheepsuitkijkposten (SUP) voorzien bij Den Helder, het Noordzeekanaal, de Nieuwe Waterweg en vooral de Westerschelde.
Met een meetapparaat, de zgn. Pelorus, werd de 'minesplash' ingemeten en de peilingen van diverse posten maakten een plaatsbepaling mogelijk. Voor de WUPs werden pelorus-opstanden, betonnen palen met een metalen ring, geplaatst.
 
Den Helder
(Foto: René Ros / Hans Baas, 2005)

Den Helder

De groep MUD/Texel had twaalf WUPs (tussen Huisduinen en de Marinehaven) en acht SUPs. Het hoofd was gevestigd in het Fort Erfprins.
Op het Fort Westoever, aan de vm. haven van de Mijnendienst. zijn twee MUD-palen te vinden. Voor zover bekend behoorden die niet tot te twaalf WUPs maar mogelijk voor oefeningsdoeleinden.
Van het werk zijn nog enkele restanten.
 
Noordzeekanaal
(Foto: René Ros, 2003)

Noordzeekanaal

Organisatorisch behorende tot MUD/Texel. Van 1954 tot 1960 waren er 48 WUPs langs het gehele kanaal en de havenmond. Vanaf 1960 tot 1986 waren er vijf oude en twee nieuwe WUPs uitsluitend rond de havenmond. Geleidelijk aan waren de meeste Pelorusopstanden verdwenen. Slechts een paal is gevonden maar het is mogelijk dat er nog meer Pelorusopstanden afgebroken onder het zand liggen. Bij de Noordpier van IJmuiden zijn nog twee bunkers die mogelijk voor de MUD zijn gebouwd.
 

Nieuwe Waterweg

De groep MUD/Maas had 58 WUPs (tussen Hoek van Holland en Rotterdam). Het is niet bekend of er nog Pelorusopstanden aanwezig zijn.
 
Westerschelde
(Foto: Jannis Deeleman, 2003)

Westerschelde

De groep MUD/Westerschelde had 93 WUPs (tussen Westkapelle en Bath) en 34 SUPs en was de omvangrijkste groep van de MUD. Er zijn nog tien Pelorusopstanden aanwezig evenals enkele speciaal gebouwde bunkers voor het hoofdkwartier, sectieposten en groepsposten. Ook Duitse bunkers en Nederlandse forten werden gebruikt om een pelorusopstand te plaatsen, voor opslag of als onderkomen.
Van het werk zijn nog enkele restanten.
Zie ook MUD-Palen in Zeeland