Nieuwe Hollandse Waterlinie

Lekacces

 
Batterijen aan de Overeindse Weg
(Foto: René Ros, 2001)

Batterijen aan de Overeindse Weg

Gebouwd in 1871-1873, voor het Fort bij Jutphaas, achter een inundatiekanaal. Ter verdediging van de Overeindse weg en ter verkoming van afdamming van het inundatiekanaal. Alleen het gehavende noordelijke deel bestaat nog.
Het werk is in redelijke staat.
 
Fort bij Jutphaas
(Foto: René Ros, 1999)

Fort bij Jutphaas

Aan de weg Jutphaas - Houten in 1819-1820 gebouwd ter verdediging van de weg en een smalle, niet inundeerbare terreinstrook. In 1846-1848 zijn enkele gebouwen geplaatst waaronder het verdedigbaar wachthuis. In 1880 is het fort niet meer gemoderniseerd vanwege de enige jaren eerder oostelijker aangelegde Batterijen aan de Overeindse Weg.
Tijdens de Duitse bezetting van 1940-1945 werd het fort door de Duitse marine gebruikt als radiozend- en ontvangststation ten behoeve van de duikbootoorlog.
Het werk is in goede staat.
Zie ook Scouting Jan van Hoof (Fort bij Jutphaas, NHW)
Zie ook Wijnkooperij Trouvaille (Fort bij Jutphaas, NHW)
 
Plofsluis
(Foto: René Ros, 2000)

Plofsluis

Keersluis uit 1934 welke 40.000 ton zand en grind bevatte waarmee het Amsterdam-Rijnkanaal afgesloten kon worden om het afvloeien van water uit het inundatiegebied te voorkomen. De betonnen constructie bestaat uit vijf bakken met een lengte van 66 meter, breedte van 5,7 meter en een hoogte van 10 meter met wanden van 1,5 tot 2 meter dik. Met explosieven zou de vloer opgeblazen worden waarna het zand en grind uit de bakken het kanaal afdamt. In 1981-1982 is het kanaal omgelegd.
Het werk is in vrijwel originele staat.
 
Inlaatsluis Wijk bij Duurstede
(Foto: René Ros, 2007)

Inlaatsluis Wijk bij Duurstede

Inlaat van water uit de Rijn in de Kromme Rijn.
Het werk is in vrijwel originele staat.
 
Kazematten Vreeswijk
(Foto: René Ros, 2000)

Kazematten Vreeswijk

Het in 1936 aangelegde Lekkanaal doorsneed de inundatiegebieden en vereiste enkele extra inundatiewerken en verdedigingswerken. Er werden in totaal vier kazematten gebouwd waarvan twee anno 2008 geheel met grond bedekt zijn en drie of vier met sloop bedreigd wegens verbreding van het Lekkanaal.
Het werk is in goede staat.
 
Verdedigingswerk te Vreeswijk
(Foto: René Ros, 2000)

Verdedigingswerk te Vreeswijk

Ook wel 'Fort bij Vreeswijk' genoemd, gelegen naast de Lekdijk en voor Vreeswijk. Het fort verdedigde de er achter gelegen sluizen. Aardwerk aangelegd in 1786, omgewerkt in 1820 en verbeterd in 1853. Doordat het ver in de tweede linie lag, is er sindsdien weinig aan gewijzigd en zijn er geen bomvrije gebouwen.
Het werk is in goede staat.
 
Werk aan de Waalse Wetering
(Foto: René Ros, 2004)

Werk aan de Waalse Wetering

In 1875-1878 gebouwd nabij het dorp Tull en 't Waal ter verdediging van de Achterdijk met een niet inundeerbare terreinstrook. Het flankeerde tevens het Werk aan de Korten Uitweg.
Het werk is in goede staat.
 
Batterij aan de noorderlijke Lekdijk
(Foto: René Ros, 2000)

Batterij aan de noorderlijke Lekdijk

Gebouwd in 1910 en lag buitendijks tegen de rivierdijk, ter hoogte van het Werk aan de Waalse Wetering. Het was een aarden batterij voor zes vuurmonden, met een betonnen schuilplaats. Het werk is bij de dijkverzwaring in 1985 geslecht.
Het werk is geheel verdwenen en onherkenbaar.
 
Fort Honswijk
(Foto: René Ros, 2000)

Fort Honswijk

Ook wel 'Fort Willem II' genoemd. Gebouwd in 1841-1848 als een gebastioneerd aardwerk met vrijstaande bomvrije toren. Het fort ligt aan de Noorder Lekdijk ter afsluiting van de Lek en inundatiehoofdinlaatsluis. In 1879-1888 ingrijpend verbouwd met bomvrije poort (1880) en kazemat (1883). De inundatiesluis is onder de dijk verdwenen.
In februari 2005 door Defensie per 2006 verkocht aan Landbouw.
Het werk is in redelijke staat.
 
Lunet bij Honswijk
(Foto: Anne Visser, z.j.)

Lunet bij Honswijk

Ook wel 'Lunet aan de Snel' genoemd. Als een open aarden werk gebouwd in 1845-1846 en in 1874 verbouwd tot gesloten aardwerk met bomvrije gebouwen. Flankeerde Fort Honswijk en bestreek de noorder Lekkade. In februari 2005 door Defensie per 2008 verkocht aan Landbouw.
Het werk is in goede staat.
 
Gedekte gemeenschapsweg bij Fort Honswijk
(Foto: René Ros, 1999)

Gedekte gemeenschapsweg bij Fort Honswijk

In 1874-1879 achter en langs het inundatiekanaal Honswijk - Schalkwijkse Wetering aangelegd. De gemeenschapsweg was voorzien van batterijen. In 1902-1907 voorzien van schuilplaatsen en munitienissen en in 1914-1918 van meer schuilplaatsen.
Het werk is in redelijke staat.
 
Werk aan de Korten Uitweg
(Foto: René Ros, 2004)

Werk aan de Korten Uitweg

Ten noorden van Fort Honswijk aangelegd, aan het einde van de gedekte gemeenschapsweg ertussen, o.a. ter bestrijking van de Lekdijk. In 1876-1879 verbouwd van aarden batterij naar gesloten werk met bomvrije kazerne en remise.
Het werk is in goede staat.
Zie ook Werk aan de Korte Uitweg (NHW)
 
Werk aan de Groeneweg
(Foto: René Ros, 2000)

Werk aan de Groeneweg

In 1914 dwars op de Lekdijk ten oosten van Fort Honswijk als infanteriestelling aangelegd ter voorkoming van een directe aanval op de erachter liggende (ver)oudere werken. In 1918 en 1939-1940 zijn schuilplaatsen gebouwd.
Alle aarden werken zijn verdwenen, een versperring in de Achterweg en vele schuilplaatsen zijn nog aanwezig. Aan de overzijde van de Lek ligt in het verlengde de Infanteriestelling voor Fort bij Everdingen.
Het werk is in slechte staat.
 

Batterij aan de zuidelijke Lekdijk

Aangelegd in 1907 tussen Everdingen en Hagestein tegen het binnentalud van de Zuider Lekdijk. Flankeerde het Fort Everdingen en bestreek de uiterwaarden. Het was een aarden batterij voor vier vuurmonden, met een betonnen schuilplaats. De batterij is grotendeels geŽgaliseerd maar de schuilplaats bestaat nog.
Van het werk zijn nog enkele restanten.
 
Fort bij Everdingen
(Foto: René Ros, 2004)

Fort bij Everdingen

Gebouwd in 1844-1849 op de kruising Zuider Lekdijk en Diefdijk. Samen met Fort Honswijk aan de overzijde van de Lek sloot het fort de hooggelegen doorgang (acces) van de Lekdijken en de uiterwaarden af. Beschermde tevens de inundatiesluizen en -kanaal voor het fort. Verbetert en aangepast in 1873-1877 waarbij de toren werd voorzien van een aangeaard contrescarpgebouw. Tevens werden remises en schuilplaatsen gebouwd.
In februari 2005 door Defensie per 2007 verkocht aan Landbouw.
Het werk is in redelijke staat.
 
Infanteriestelling voor Fort bij Everdingen
(Foto: René Ros, 2006)

Infanteriestelling voor Fort bij Everdingen

In 1914 dwars op de Lekdijk ten oosten van Fort bij Everdingen als infanteriestelling aangelegd ter voorkoming van een directe aanval op de erachter liggende (ver)oudere werken. In 1918 en 1939-1940 zijn schuilplaatsen gebouwd.
Alle aarden werken zijn verdwenen, enkele schuilplaatsen zijn nog aanwezig. Aan de overzijde van de Lek ligt in het verlengde het Werk aan de Groeneweg.
Van het werk zijn nog enkele restanten.
 
Werk aan het Spoel
(Foto: René Ros, 2004)

Werk aan het Spoel

Ter bescherming van een te maken coupure in de Zuider Lekdijk in 1794 gebouwd en in 1815 van een waaiersluis voorzien. In 1879 verbetert door de bouw van bomvrije gebouwen. De waaiersluis is in 1978 deels afgebroken en ondergewerkt.
De grote betonnen muur op drie poten die in de nabijheid in een weiland staat is een doelenmuur, een restant van een schietbaan uit 1939-1940.
Het werk is in redelijke staat.
 
Geschutsbanken achter de Diefdijk
(Foto: René Ros, 2001)

Geschutsbanken achter de Diefdijk

Aangelegd in 1879 als drie aarden emplacementen bij Fort bij Everdingen tegen het westelijke talud van de Diefdijk. Het in oorlogstijd op te stellen geschut bestreek het binnendijkse gebied langs de Lekdijk.
Het werk is in slechte staat.
 
Kazematten Diefdijk
(Foto: René Ros, 2006)

Kazematten Diefdijk

Bij de doorsnijding van Rijksweg 26 (A2) door de Diefdijk zijn de kanonkazemat Diefdijk Zuid (direct noordelijk van snelweg) en de mitrailleurkazemat Diefdijk Noord (500 m noordelijk) gebouwd. De doorsnijding zelf kon worden afgesloten door een schuiveninstallatie uit circa 1935. Deze had een waterstaatkundige functie maar maakte een vechtwagenhindernis overbodig. In 2006 is de schuiveninstallatie vervangen door een moderne afsluiting. Ook was er een duiker onder de snelweg aanwezig waardoor inundatiewater ten zuiden van de weg kon worden gevoerd.
Het werk is in goede staat.