Oude Hollandsche Waterlinie

De Oude Hollandsche Waterlinie (O.H.W.), tot 1865 'Hollandsche Waterlinie' genoemd, was de voorloper van de Nieuwe Hollandse Waterlinie (N.H.W.) en volgde een meer westelijk tracé.

Elke locatie wordt hier beknopt beschreven en van een recente foto voorzien.

Oude Hollandse Waterlinie
Oude Hollandse Waterlinie

Ligging

De linie loopt vanaf Muiden aan de Zuiderzee, via Nieuwersluis, Woerdense Verlaat, Zwammerdam, Bodegraven en Schoonhoven naar Gorinchem.

Geschiedenis

Rampjaar 1672

In 1672 werd Holland aangevallen door Frankrijk, Engeland en de Duitse bisdommen Keulen en Munster. Een Frans leger van 80.000 - 100.000 soldaten kwam vanuit het oosten aan en was op weg naar Utrecht en Amsterdam. Haastig werd de Hollandse Waterlinie ingericht door het stellen van inundaties, het bezetten van de verdedigingswerken en het aanleggen van nieuwe werken.
De Fransen kwamen hierdoor niet verder. Alleen in december 1672 kwam een groep van 9.000 soldaten bij Woerden achter de linie omdat de inundatie aldaar smal én bevroren was. Na het plunderen van o.a. Zwammerdam haastten de Fransen zich terug vanwege de invallende dooi. In 1673 trokken de Fransen zich terug en werd de linie verbeterd.

1786

Door de conflicten tussen de patriotten en de Oranjegezinden werd de linie in 1786 weer in staat van paraatheid gebracht. Na het tegenhouden van prinses Wilhelmina van Pruisen bij de Post bij Goejanverwellesluis stuurde haar broer koning Frederik Willem II zijn Pruisische troepen om de prinsgezinden te helpen. Het Pruisische leger veroverden het zuidelijke deel van de linie, tussen de Maas en Vianen. Toen de vijandelijkheden waren beëindigd werd dat tracé verlegd naar het oosten waarmee de zwakke plekken werden opgeheven. Het tracé liep vanaf toen via de Diefdijk bij Everdingen en de benedenloop van de Linge naar Gorinchem.

Opheffing in 1816

WierickerschansTussen 1816 en 1820 werden diverse werken van de Nieuwe Hollandse Waterlinie aangelegd. Al in 1816 werden de werken van de Oude Hollandsche Waterlinie, voor zover geen deel uitmakende van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, opgeheven en geslecht. Alleen de Wierickerschans werd niet geslecht en werd in 1824 'Hoofddepot van 's Rijks Buskruit'.

Literatuuronderzoek, fotografie (tenzij anders aangegeven) en technische realisatie: René Ros
Met informatie bijdragen van diverse personen. Bron o.a. Sterk Water, Chris Will