Vliegbases

Vliegbasis Soesterberg

De bakermat van de Koninklijke Luchtmacht; alhier begonnen als Luchtvaartafdeling van de Landmacht.

Vrijwel geen versterkingsbouw behalve wat hieronder wordt genoemd. Wel een enkele Duitse bunker, waarvan er een in de jaren 1960 als telefooncentrale gebruikt werd.
Aan de oostzijde van de weg Soesterberg - Soestduinen was de dispersal area 'Far East' - tegenwoordig onderdeel van het Landmacht oefenterrein Vlasakkers.

Het werk is in vrijwel originele staat.
 
Camp New Amsterdam
(Foto: anoniem, 2002)

Camp New Amsterdam

Begin jaren 1970 werden op deze vliegbasis (Amerikaanse) vliegtuigshelters en bijbehorende bunkers, tevens een grote commandopost bunker, gebouwd voor een squadron. Omdat er een Nederlandse commandant was, is er aan de Nederlandse zijde van de vliegbasis een vliegbasis-commandopost gebouwd.

Het 32 Tactical Fighter Squadron was op deze vliegbasis gestationeerd van 16 november 1954 tot 1 juli 1994 ter versterking van de NAVO luchtverdediging.
Het werk is in vrijwel originele staat.
 
Walaardt-Sacre Kamp
(Foto: Ron Erhardt, 2006)

Walaardt-Sacre Kamp

Oorspronkelijk een Duitse 'Waldsiedlung'. Tot ca. 1992 zijn door de US Air Force een aantal legeringsgebouwen en een sportzaal (Wolfhound Gym) bijgebouwd.
Het werk is in vrijwel originele staat.
 
Jesserunkamp
(Foto: Ronald Vrolijk, z.j.)

Jesserunkamp

Op het Jesserunkamp was tot 1996 het DATIM - depot Algemeen en Technisch Intendance Materieel gevestigd. In 1996 omgedoopt tot SOMP - Sectie Opslag Mobilsatie- en Projectvoorraden.
Er werd ondersteunend materieel, dat bij uitzendingen nodig was, opgeslagen. Zoals tenten, containers, verplaatsbare vliegtuigshelters en grote tenten als afdak voor geparkeerde vliegtuigen ('sunshades').

Het Jesserunkamp is in 2008 door de luchtmacht ontruimd en zou hetzelfde jaar worden gesloopt en teruggegeven aan de natuur.
Het werk is in vrijwel originele staat.
 
Kamp Zeist
(Foto: Ron Erhardt, 2003)

Kamp Zeist

Het Kamp van Zeist was oorspronkelijk voor het Korps Genietroepen (waarvan nog een smeedijzeren hek rond een boom aanwezig is). Na 1945 onder andere in gebruik bij de Motortransportgroep Klu. Tegenwoordig is onder andere het Militaire Luchtvaart Museum er gevestigd. Er zijn minstens vier schuilbunkers (waarvan twee Haitsma).
Het Duitse Officierscasino uit 1942 langs de Kampweg is nog steeds in gebruik als officiers mess.
 
US Hospitaalbunker
(Foto: Ronald Vrolijk, z.j.)

US Hospitaalbunker

Een hospitaal-bunker voor de USAF op Kamp van Zeist, nabij een Amerikaanse school en woonwijk. In 1998-2000 omgebouwd tot gevangenis ten behoeve van het Lockerbie-proces volgens Schots recht. Er zijn nog twee aggregaten in zeer goede staat in de bunker aanwezig, een eigen waterbron en een luchtzuivering installatie.
Het werk is in goede staat.
Vliegveld Teuge
(Foto: Ron Kreetz, 2008)

Vliegveld Teuge

In 1934 geopend als civiel vliegveld en voor zover bekend nooit structureel door de Luchtmacht gebruikt. Al in 1940 werd het door de Duitse bezetter ingericht met een betonnen rolbaan en scherfvrije bunkers in drie clusters aan weerszijden van de rijksweg. Door de slechte toestand (drassig) van het veld is het niet of nauwelijks gebruikt. Wel is het enkele keren gebombardeerd door de Geallieerden en aan het eind van de oorlog door hen gebruikt..
Op 2 augustus 1945 keerden Prinses Juliana en haar vier dochters hier terug van ballingschap in Canada.
Van het werk zijn nog enkele restanten.
 
Cluster Noordwest
(Foto: Ron Kreetz, 2008)

Cluster Noordwest

Anno 2008 nog in gebruik voor het vliegveld.
Het werk is in goede staat.
 

Cluster Noordoost

 

Cluster Zuidoost

Vliegbasis Twenthe
(Foto: René Ros, 2008)

Vliegbasis Twenthe

Begin jaren 1970 werden op deze vliegbasis vliegtuigshelters en bijbehorende bunkers, tevens een logistieke commandopost, gebouwd.
Het werk is in vrijwel originele staat.
 
WOC
(Foto: René Ros, 2008)

WOC

Off-base WOC noordoost van Beckum. Niet meer in gebruik, alle originele gebouwen zijn verdwenen en het terrein werd voor opslag gebruikt.
Tevens mobilisatiecomplex voor de vliegbasis. geneeskundige opslag, communicatiezender, buro Audio/Video (radio en tv programma's voor troepen in buitenland) en een installatie om vloeibare zuurstof (LOX) te maken.
In februari 2005 door Defensie verkocht aan Landbouw.
Het werk is in redelijke staat.
 
Kamp Overmaat
(Foto: Ron Erhardt, 2003)

Kamp Overmaat

Was vroeger officiers mess en legering in als boerderijen gecamoufleerde Duitse bunkers. Voorheen in gebruik voor legering, tegenwoordig voor DGW&T en gedeeltelijk particulier bewoond.
Het werk is in goede staat.
 

Munitiemagazijn

On-base munitiemagazijn, op het oostelijk deel van de basis.

Locatie bekend maar niet gepubliceerd.

 
Prins Bernhard Park
(Foto: Ron Erhardt, 2003)

Prins Bernhard Park

Was vroeger officiers mess en legering in als boerderijen gecamoufleerde Duitse bunkers. Tevens een gebouw voor de Officiers mess en een wachtgebouw.
Het werk is in goede staat.
 
Zuidkamp
(Foto: René Ros, 2008)

Zuidkamp

Was vroeger officiers mess en legering in als boerderijen gecamoufleerde Duitse bunkers. Nog in gebruik voor legering met enige recente gebouwen.
Het werk is in goede staat.

Vliegbasis Volkel

Begin jaren 1970 werden op deze vliegbasis vliegtuigshelters en bijbehorende bunkers, tevens een logistieke commandopost, gebouwd.
Er staat ook een Duitse hangar.
Het werk is in vrijwel originele staat.
 
WOC
(Foto: Ron Erhardt, 2003)

WOC

Off-base WOC nabij Erp. De gebouwen zijn nog aanwezig maar de antennes zijn verwijdert.

In 1951 gevorderd voor de bouw van een gezamenlijk Brits-Nederlands operatiecentrum (Group Control Centre) voor RAF eenheden in geval van terugtrekking uit Duitsland. Dit centrum is niet gebouwd.
Gebouwen voor WOC in 1959 gebouwd en in 1960 in gebruik genomen. De Approach Control werd in 1962 van de onderste verdieping van de verkeerstoren op de vliegbasis naar het WOC-gebouw overgebracht. Evenals de apparatuur uit de bunker te Zeeland in 1965.
In 1965 volgde de Logisitieke Cel van het Materieel Squadron en in 1966 werd er een mobilisatiecomplex en een BOS-laadstation gebouwd.
Eind jaren 1970 ging het WOC terug naar de vliegbasis en werd het terrein enige tijd gebruikt door de Rijschool, het Cryptocentrum Zuid en de Koninklijke Marechaussee.
In februari 2005 door Defensie verkocht aan Landbouw.
 

Munitiemagazijn

On-base munitiemagazijn, op het noordelijk deel van de basis.

Locatie bekend maar niet gepubliceerd.

 
Boekel
(Foto: Ron Erhardt, 2003)

Boekel

Was een verspreidingsgebied voor materieel opslag langs de weg Boekel – Gemert.
Het terrein is verlaten en er staan nog een paar gebouwtjes waaronder een schuilbunker voor personeel (zgn. Haitsmabunker).
 

Odiliapeel

Gelegen aan de weg Uden - Mill.
Het was door de Duitse bezetter ingericht als munitie-opslag en tot 1950/1960 ook zo gebruikt door de Koninklijke Luchtmacht. Tegenwoordig niet meer in gebruik.
 
Bunker 221
(Foto: Ron Erhardt, 2007)

Bunker 221

Bunker 221 is in 1951, ten noorden van de vliegbasis, gebouwd voor het beschermd opstellen van radio-apparatuur van de Vliegbasis Volkel. Sedert de jaren 1970 was deze opstelling niet meer nodig en in onbruik geraakt. Tot 1996 door een Scoutinggroep gebruikt.
Het werk is in redelijke staat.
 
Bunker 222
(Foto: René Dolfsma, 2006)

Bunker 222

Bunker 222 is in 1951, ten zuiden van de vliegbasis, gebouwd voor het beschermd opstellen van radio-apparatuur van de Vliegbasis Volkel. Sedert de jaren 1970 was deze opstelling niet meer nodig en in onbruik geraakt. Door de gemeente Uden als opslag gebruikt.
Rondom de bunker zijn nog verschillende mastvoeten, tui-ankers en grenspaaltjes te vinden.
Het werk is in redelijke staat.

Vliegbasis Woensdrecht

Deze vliegbasis was een reserve-vliegveld voor een van de andere operationele vliegbases.
Het werk is in vrijwel originele staat.
 

Cruise Missile bunkers

De Vliegbasis Woensdrecht werd in circa 1987 aangewezen als locatie om een Amerikaanse Cruise Missile eenheid te stationeren. Hiervoor werd een aantal grote bunkers gebouwd waarin de raketten op hun voertuigen gebruiksklaar gestald konden worden. Ook behoorde er een commandopost, in een bunker, bij dit complex.
De bunkers waren al gereed toen het hele Cruise Missile project werd afgeblazen. Het complex is nu bij de luchtmacht in gebruik voor opslag en als onderkomen voor de Luchtmacht Meteorologische Groep.

Het werk is in goede staat.
Vliegbasis Ypenburg
(Foto: Ronald Vrolijk, 2007)

Vliegbasis Ypenburg

Deze vliegbasis was een reserve-vliegveld voor een van de operationele vliegbases. Tegenwoordig is de vliegbasis buiten gebruik en alleen het stationsgebouw is nog aanwezig.
Van het werk zijn nog enkele restanten.

Noodvliegvelden

In 1939-1940 was in ieder geval een deel van de toenmalige Rijksweg 4 nabij Vliegkamp Schiphol in gebruik als start/landingsbaan. Hiervoor was een kruising aangepast en de opritten naar de akkers verhard als opstelplaatsen.

Het is onwaarschijnlijk dat er na 1945 in Nederland noodvliegvelden, Emergency Landing Strips (ELS), zijn aangelegd. Het zou dan gaan om delen van snelwegen die eenvoudig geschikt te maken zijn als start- en landingsbaan. In Duitsland zijn er 25 aangelegd.

In 1949 werd overwogen om wegen in de kop van Noord-Holland en op de Zuid-Hollandse eilanden als noodvliegvelden te gaan gebruiken. Er was sprake van een proef op een weg bij Voorschoten maar onbekend is of deze is uitgevoerd. Als er grotere en zwaardere vliegtuigen in gebruik komen, zijn noodvliegvelden niet meer aan de orde.

Een Werkgroep Platformfunctie Burgerluchthavens van het Commando Tactische Luchtstrijdkrachten heeft in 1988 het mogelijk gebruik van burgervliegvelden onderzocht. De vliegvelden Eelde, Schiphol, Zestienhoven en Beek zouden ingericht moeten worden voor gebruik door 8 F-16 straaljagers tegen een kostprijs van ongeveer 1 miljoen gulden per vliegveld.
Zie ook lostplaces.de - Autobahn-Notlandeplatze