Weerstandslinies Noord-Oost Nederland

Q-Lijn

De Q-Lijn loopt achter de O-lijn en gaat van De Krim (W van Coevorden) via Geesbrug, Sleen, Schoonoord, Borger, Buinen, Stadskanaal, Wildervank, Veendam, Muntendam, Zuidbroek, Scheemderzwaag, Nieuwolda en Scheeve Klap naar Termunten.
In deze lijn waren versterkingen aangelegd om meer weerstand te bieden dan in de O-lijn. Hiervoor waren detachementen geplaatst bij verkeersknooppunten zoals bruggen.
 
Scheemda
(Foto: Henk Hulzebos, 2002)

Scheemda

De kazemat ziet er verweerd uit met hier en daar het bewapenings ijzer zichtbaar. De schietgaten zijn met beton volgestort maar de ingang is open. Het stalen kozijn voor de toegangs deur is nog aanwezig. Het wordt nu gebruikt als opslagplaats.
Het werk is in redelijke staat.
 
Pekelderweg (S56)
(Foto: Henk Hulzebos, 2002)

Pekelderweg (S56)

Het werk is in redelijke staat.
 
Stadskanaal (S57)
(Foto: Henk Hulzebos, 2002)

Stadskanaal (S57)

Het werk is in redelijke staat.
 
Oosterhesselerbrug (S35)
(Foto: Henk Hulzebos, 2002)

Oosterhesselerbrug (S35)

Kazemat S35. De buitenkant is in 1940 fors door geschut beschadigd. Je kunt binnen in de kazemat nog de schietinstrukties lezen!
Het werk is in redelijke staat.
 
Oosterhesselerbrug (S36)
(Foto: Henk Hulzebos, 2002)

Oosterhesselerbrug (S36)

Kazemat S36. Schietgaten zijn dichtgemetseld maar in de ingang is de stalen deur zichtbaar. Het is bijna volledig begroeid met klimop.
Het werk is in redelijke staat.
 

Sleen (S37)

Ter plekke staat nu het Groene Kruis gebouw.
Het werk is geheel verdwenen en onherkenbaar.
 

Sleen (S38)

Ter plekke staat nu de Boerenleenbank.
Het werk is geheel verdwenen en onherkenbaar.
 

Sleen (S39)

Het werk is geheel verdwenen en onherkenbaar.
 
Sleen (S40)
(Foto: Henk Hulzebos, 2002)

Sleen (S40)

De ingang en schietgaten zijn dicht gemaakt. Onder de weg moeten nog restanten van een wegversperring zitten.
In de Tweede Wereldoorlog heeft een gemeente ambtenaar in deze kazemat een varken vetgemest. Dat was toen illegaal maar anders vrij gebruikelijk. Het ging er als big in en ondanks het matige voer werd het varken toch dik. Zo dik dat het vetgemeste volwassen varken de kazemat niet uit kon. Het beest is toen, in de kleine kazemat, door een boer geslacht. Na enige tijd kwamen er twee zwijnen uit de kazemat, allebei onder het bloed waarvan een dooie...

Het werk is in redelijke staat.
 
Noord-Sleen (S41)
(Foto: Henk Hulzebos, 2002)

Noord-Sleen (S41)

Kazemat S41. Staat ten oosten van het dorp, aan de weg naar Emmen. Het is omgeven door een hekwerk en waarschijnlijk door de NAM ombouwd tot controle station.
Het werk is in goede staat.
 
Noord-Sleen (S42)
(Foto: Henk Hulzebos, 2002)

Noord-Sleen (S42)

Kazemat S42. Staat ten oosten van het dorp, in bouwland aan de weg naar Emmen. De schietgaten en de ingang zijn dicht gemetseld.
Het werk is in goede staat.
 

Odoornerveen (S43 en S44)

 

Eeserveen (S45 en S46)

 

Borger (S47)

Staat deze aan de zuidkant bij een brug?
 
Scheemderzwaag (S50)
(Foto: Henk Hulzebos, 2002)

Scheemderzwaag (S50)

Deze kazemat staat ten noorden van het te bewaken objekt 3207, een ophaalbrug over het Termunterzijldiep, aan de noordoostelijke kant van de brug achter de doorgaande weg en achter de sloot. De kazemat staat op het erf van een boerderij en is geheel begroeid met klimop, dusdanig dat je de kazemat in eerste instantie niet herkent.
De schietgaten zijn dicht gemetseld, maar de ingang is open, de toegangsdeur is echter weg.
Het werk is in redelijke staat.
 
Scheemderzwaag (S51)
(Foto: Henk Hulzebos, 2002)

Scheemderzwaag (S51)

Deze kazemat staat ten zuidoosten van object 3207, een ophaalbrug over het Termunterzijldiep, op een afstand van 124,5 m.
De schietgaten zijn dicht gemetseld, maar de ingang is open. De toegangsdeur is echter weg. De kazemat wordt door een boer gebruikt als opslag.
Het werk is in redelijke staat.
 

Muntendam (S52)

Het werk is geheel verdwenen en onherkenbaar.
 

Muntendam (S53)

Mogelijk is deze kazemat niet gebouwd, in het archief zijn geen plattegronden of bestekken aanwezig.
Het werk is geheel verdwenen en onherkenbaar.
 

Veendam (S54)

Het werk is geheel verdwenen en onherkenbaar.
 
Bareveld (S55)
(Foto: Henk Hulzebos, 2002)

Bareveld (S55)

De kazemat dekte twee bruggen welke beide gesloopt zijn. Op een locatie is nog een restant van een vechtwagenhindernis aanwezig.
Het werk is geheel verdwenen en onherkenbaar.
 

Buinerveen (S60)

Deze is vermoedelijk rond 1965 gesloopt.
Het werk is geheel verdwenen en onherkenbaar.
 

Haven Delfzijl (S64)

Mogelijk is deze kazemat niet gebouwd, in het archief zijn geen plattegronden of bestekken aanwezig.
Het werk is geheel verdwenen en onherkenbaar.

F-Lijn

De F-lijn loopt van Zwartsluis (aansluiting IJssellinie) via Meppel en Hoogeveen naar Nieuweroord.
Deze lijn moest voorkomen dat de Duitsers vanuit het zuidenin de rug van de troepen in de Q-lijn zouden kunnen komen en zo zouden kunnen oprukken naar de Afsluitdijk.
 
Zwinderen (S61)
(Foto: Henk Hulzebos, 2002)

Zwinderen (S61)

Alles is dichtgemetseld en ziet er vies uit; er zitten grijze korsten op.
Het werk is in redelijke staat.
 

Meppel

Bij een kazemat bij de Rumtiger brug in Meppel is een militair gesneuveld. Voor zover bekend was de kazemat van hout en aarde.

G-Lijn

De G-lijn loopt Oost-west vanaf Delfzijl via het Afwateringskanaal, Schildmeer, Woltesumer Ee, Lustigemaar, Westerwijtweerdermaar, Winsumerdiep naar het Reitdiep bij Winsum waar het op de A-lijn aansloot.
De lijn moest de Q-lijn beschermen bij landingen ten westen van Delfzijl door het vernielen van bruggen en wegen. Troepen waren niet beschikbaar.

A-Lijn

Deze lijn loopt langs de Drentse Hoogvaart, het Noordwillemskanaal, Eelderdiep, Aduarderdiep en Reitdiep naar de Lauwerszee (nu Lauwersmeer).
Door het vernielen van bruggen en wegen moest een opmars vertraagd worden, troepen waren niet beschikbaar.

B-Lijn

De B-Lijn loopt langs de waterwegen Kuider of Tjonger, Tjongerkanaal, Boven Tjonger naar de oostrand van Veenhuizen en via Haulerwijk, Zevenhuizen, Gaarkeuken en Niezijl naar Winsum waar het op de A-lijn aansluit.
Door het vernielen van bruggen en wegen moest een opmars vertraagd worden, troepen waren niet beschikbaar.

C-Lijn

Deze Merenlijn loopt langs Slotermeer, Coevordermeer, Sneekermeer, Pikmeer, Oude Venen, Wijde Ee, Bergumermeer, Kuikhorstervaart, Nieuwe Vaart, Nieuwe Zwemmer en Oude Dokkummerdiep.
Door het vernielen van bruggen en wegen moest een opmars vertraagd worden, troepen waren niet beschikbaar.

Marechaussee

In de marechausseekazernes (in ieder geval die in Coevorden) stond een zender die nadat hij bij grens-overschreiding was ingeschakeld, automatisch een alarm doorgaf aan het TBF (Territoriaal Commandant Friesland) en het AHK (Algemeen HoofdKwartier).
 
Assen
(Foto: Henk Hulzebos, 2002)

Assen

Kazerne van het garnizoen. Hier werden de troepen van het 1e en het 25e regiment (grenstroepen) opgeleid.
 

Nieuwe Schans

Kantoor.
 

Bellingwolde

Kantoor.
 

Vlagtwedde

Kazerne.
 
Coevorden
(Foto: Henk Hulzebos, 2002)

Coevorden

Kazerne, gebouwd in 1925.
Het werk is in goede staat.