Excursie Batterij bij Durgerdam

Tekst: René Ros. Foto's: Kees van Hulsentop.

Op zaterdagmiddag 3 april 2004 was de excursie naar de Batterij bij Durgerdam die i.s.m. Stichting Militair Erfgoed was georganiseerd. De praktische zaken waren door uw webmaster geregeld en die verzorgde ook de inleiding. Er waren maar liefst 40 personen die zich aangemeld hadden!
De Batterij bij Durgerdam is onderdeel van de Stelling van Amsterdam.

WandelaarsWe verzamelden onder een zwaar bewolkte lucht op een parkeerplaats net buiten Durgerdam. De deelnemers hadden er zin in want de meesten liepen alvast naar het hek 'Polder IJdoorn'. We moesten langs de dijk van die polder, tegen een zware wind in, naar de andere kant van de polder lopen. Dat is zo'n 1,5 kilometer en dat duurde iets minder dan een half uur. Er is wel een kortere route maar omdat de polder een vogelreservaat is en vanwege de pachter moesten we deze route nemen. De organisatoren sjouwden de consumpties in rugzakken mee.
De bewoner van de woning op het eiland was niet aanwezig maar de sleutel van het hek was bij wijze van spreken 'onder de deurmat' gelegd. Het was een hele opluchting om de sleutel ook inderdaad te vinden. De laatste tientallen meters gaan over een smal pad op een strekdam die eindigt in een loopbrug.

Zo betrad het gezelschap, het moet de eerste openbare gelegenheid voor bezoek zijn geweest, het eiland. Bij de bomvrije kazerne stonden we enigszins beschut en kon ik enige uitleg met jaartallen geven. Daarna kon iedereen over het eiland en in de kazerne wandelen.
De kazerne is vervallen en de meeste ramen en deuren zijn dichtgezet, de stalen deuren liggen in een gang. De zes ruimten zijn in gebruik als opslag en er staan vooral lege olievaten. Een van de ruimten staat vol met moderne grote, zwarte tanks voor drinkwater. Voor gebruik in de woning is het wat veel.
In de westzijde van de woning (herbouwd in 1951) zit een grote herdenkingssteen van de vuurtoren die er in 1700 is gebouwd. In 1893 is deze vervangen door de huidige metalen toren. De emplacementen zijn vrijwel geheel door grond bedekt. En de munitiemagazijnen zijn vervallen en staan vol met water.
Een leuke anekdote is dat met het hoge water van februari 1916, waarbij de Zuiderzeedijk bij Monnickendam op twee plaatsen doorbrak en het water tot Zaandam kwam, de fortbemanning de nacht op het dak moest verblijven. De vader van een van de aanwezigen was daarbij. Prompt werd in 1916 een nog aanwezige draineerput aangelegd om water op het eiland snel af te voeren en opkomend water tegen te houden.
EmplacementenDankzij de zuidwestelijke wind hadden we geen last van hoog water maar we klommen wel het dak op. Vanaf dat dak heb je een fantastisch uitzicht met de witte huisjes van Durgerdam, de torens van Amsterdam en Fort aan het Pampus. Het is echt 'the middle of nowhere' en toch heel dicht bij de bewoonde wereld. Je neemt letterlijk en figuurlijk afstand van de drukke maatschappij. Totdat er een binnenvaartschip met vol gas langs komt varen naar de Oranjesluizen.

De vermoeide zielen die over het eiland trokken kregen wat drinken en hartige hapjes om aan te sterken - het ging allemaal op. Niet dat we van plan waren ook maar iets anders dan de afvalzak mee terug te sjouwen!
Op wat klopgeesten na was het publiek gezellig waaronder het 'generaals-echtpaar'.
De terugweg had wat meer hemelwater in petto. Tevens moest ik een verklaring afleggen bij een passerende politieauto die al die mensen uit verboden gebied zag komen.

Zie het overzicht van de Stelling van Amsterdam voor meer informatie.