verdedigingswerken#at#egroups.com 01-10-2000 10:02 Herinnering - Museum Fort aan de Ham open Wij willen u graag nog even herinneren aan de volgende gebeurtenis die binnenkort plaatsvindt. Museum Fort aan de Ham open Datum: Zondag, Oktober 8, 2000Stichting Fort aan den Ham (075 - 687 15 84) LET OP! Laatste zondag v.d. maand, kalender kan dat echter niet aan.) David C.H. Ross 01-10-2000 14:24 [VW] NCRV NHW, afl. 3 L.s. Het zag er leuk uit, maar ik heb zo m'n twijfels bij de "mooi" beschilderde kazematten waarvan gezegd werd dat ze Piramides genoemd werden in verband met hun vorm. Volgens mijn informatie ging het hier toch echt om een ander model, of ben ik verkeerd voorgelicht? David Rene G.A. Ros 02-10-2000 19:20 Vestingdag op Fort Erfprins Beste abonnees, Van de Stichting Militair Erfgoed heb ik de volgende info ontvangen: Op zaterdag 25 november wordt de Vestingdag gehouden op Fort Erfprins in Den Helder. Het programma ziet er op hoofdlijnen als volgt uit: ? Ontvangst om 10.00 uur ? Lezing over de restanten van de Atlantikwall rond Den Helder ? Lezing over de Stelling van Den Helder ? Lunch ? Rondleiding op fort Erfprins (het grootste fort in Nederland). ? Vertrek rond 15.30 uur Voor donateurs bedragen de kosten fl. 30,- ; niet-donateurs betalen: ? 40,- Zie www.rgaros.nl/sme/ voor meer informatie over de Stichting. Arthur van Beveren 02-10-2000 22:41 update AvB''s Bunkersite Hallo iedereen, Alweer een update van AvB's Bunkersite. http://bunkers.op.nu of http://home.hetnet.nl/~bunkers Ik heb een bunkertochtje langs de Nieuwe Hollandse Waterlinie gemaakt dus het is voornamelijk een Nederlandse-kazematten-update. Veel plezier Arthur van Beveren ------------------------------------- 2 oktober 2000 Duitse bunkers Gewijzigd: VF bunker Texel Duitse versperringen, wapens etc. Gewijzigd: Tankversperring Fort Blauwkapel Nederlandse kazematten Toegevoegd: V.I.S. kazematten Fort aan de Biltstraat, P kazematten, Fort aan de Biltstraat, P kazematten, Fort Rhijnauwen, P kazematten, Fort Vechten, P kazematten, Fort Ruigenhoek, P kazemat, Werken bij Griftestein, Mitrailleurkazematten '1918', Fort Rhijnauwen, Mitrailleurkazemat '1918', Fort Vechten, G kazematten, Fort Rhijnauwen, S kazemat, Veenendaal, Gewijzigd: G kazematten, Fort Vechten, Info P-kazemat, Nederlandse versperringen Toegevoegd: Anti-tankversperring, Fort Rhijnauwen Franse kazematten Verwijderd ---------------------------------- Wilt U zich opzeggen voor deze update mail? Stuur een blanco mailtje met als onderwerp: 'opzeggen' naar arthur.van.b#at#12move.nl Rene G.A. Ros 04-10-2000 00:40 Waar zou die naam vandaan komen? Op de website van het KNMI staat op pagina http://www.knmi.nl/voorl/nader/radioweer.htm o.a. het volgende: "In de radionieuwsdienst van de publieke omroep, die al meer dan zestig jaar bestaat, is het weer altijd een vast onderdeel. Het weerbericht was er zelfs al eerder dan de nieuwsberichten op de radio: het KNMI zond al in 1924 weerberichten de ether in. Het instituut kreeg toen de beschikking over de zender "Fort Vossegat" die de hele dag met tussenpozen van hooguit twintig minuten weerberichten uitzond. Die radiozender was een "lampenzender" van het type waarmee ingenieur Steringa Idzerda de eerste offici?le radio-uitzendingen verzorgde. Idzerda zond op 6 november 1919 het eerste radioprogramma de ether in." Bron: KNMI Een "weather-channel" uit 1924 - zonder commercials! :-) verdedigingswerken#at#egroups.com 04-10-2000 14:02 Herinnering - Fort Honswijk open Wij willen u graag nog even herinneren aan de volgende gebeurtenis die binnenkort plaatsvindt. Fort Honswijk open Datum: Vrijdag, Oktober 6, 2000Door Stichting Militair Erfgoed Rene G.A. Ros 04-10-2000 19:15 Re: [VW] Herinnering - Fort Honswijk open On 04-10-2000 14:02 VW Rondzendlijst (verdedigingswerken#at#egroups.com) wrote: >Wij willen u graag nog even herinneren aan de volgende gebeurtenis die >binnenkort plaatsvindt. > >Fort Honswijk open > >Datum: Vrijdag, Oktober 6, 2000Door Stichting Militair Erfgoed Pardon, dat is dus zaterdah 7 oktober... Ren? Peter Heijkoop 05-10-2000 20:33 Re: [VW] nieuwe foto''s museumproject Zoutelande Hoi, Aan de site van Stichting Bunkerbehoud over het museumproject Zoutelande zijn een hoop nieuwe foto's toegevoegd! http://home-5.worldonline.nl/~cmhulst/museum/home.html Binnekort ook nieuwe tekst over het project en wellicht een paar foto's uit de (erg) oude doos! Peter verdedigingswerken#at#egroups.com 06-10-2000 16:02 Herinnering - Weg van de Snelweg over NHW Wij willen u graag nog even herinneren aan de volgende gebeurtenis die binnenkort plaatsvindt. Weg van de Snelweg over NHW Datum: Zaterdag, Oktober 7, 2000TV serie "Weg van de Snelweg" over de NHW. NCRV, Ned. 1? Aanvangstijd ca. 16.00 uur? verdedigingswerken#at#egroups.com 07-10-2000 20:00 Resultaten van de opiniepeiling van verdedigingswerken De volgende opiniepeiling van verdedigingswerken is nu afgesloten. Het eindresultaat is: GESTELDE VRAAG: Met welk cijfer zou je aflevering 3 (30-9) van de NCRV serie Weg van de Snelweg over de NHW (rond Utrecht?) beoordelen? KEUZEMOGELIJKHEDEN EN RESULTATEN - 2, 0 stemmen, 0.00% - 3, 0 stemmen, 0.00% - 4, 0 stemmen, 0.00% - 1, 0 stemmen, 0.00% - 5, 0 stemmen, 0.00% - 6, 0 stemmen, 0.00% - 7, 2 stemmen, 66.67% - 8, 1 stemmen, 33.33% - 9, 0 stemmen, 0.00% - 10, 0 stemmen, 0.00% Voor meer informatie over deze groep kunt u terecht op http://www.egroups.com/group/verdedigingswerken Voor help met eGroups bezoekt u http://www.egroups.com/help verdedigingswerken#at#egroups.com 07-10-2000 20:02 Nieuwe opiniepeiling van verdedigingswerken Breng vandaag nog uw stem uit! Laat deze kans niet liggen en neem deel aan de nieuwe opiniepeiling van de groep verdedigingswerken: Met welk cijfer zou je aflevering 4 (7-10) van de NCRV serie Weg van de Snelweg over de NHW (Lek-Linge) beoordelen? o 1 o 2 o 3 o 4 o 5 o 6 o 7 o 8 o 9 o 10 Om uw stem uit te brengen, bezoekt u de volgende webpage: http://www.egroups.com/polls/verdedigingswerken Opmerking: beantwoord dit bericht niet, a.u.b. Er kunnen geen stemmen worden uitgebracht via e-mail. Om uw stem uit te brengen, moet u een bezoekje brengen aan de bovenvermelde eGroups website. Dank u! verdedigingswerken#at#egroups.com 08-10-2000 00:02 Herinnering - Lezing over Nieuwe Hollandse Waterlinie Wij willen u graag nog even herinneren aan de volgende gebeurtenis die binnenkort plaatsvindt. Lezing over Nieuwe Hollandse Waterlinie Datum: Zondag, Oktober 22, 2000door Douwe Koen in Fort Honswijk, Stichting Militair Erfgoed Rene G.A. Ros 08-10-2000 21:15 Re: [VW] Herinnering - Lezing over Nieuwe Hollandse Waterlinie On 08-10-2000 00:02 VW Rondzendlijst (verdedigingswerken#at#egroups.com) wrote: >Datum: Zondag, Oktober 22, 2000door Douwe Koen in Fort Honswijk, Stichting >Militair Erfgoed Helaas, ook dit klopt niet meer. Ik was al bezig om zelf een database op te zetten waardoor het overzicht beter bewaard/bewaakt wordt. Dat zal ik binnenkort in de lucht proberen te brengen. Tot die tijd schakel ik de kalender-functie behorende tot de rondzendlijst uit. De gegevens over de openstelling zullen gaan verschijnen op www.forten.nl. Ik overweeg nog of er een aparte rondzendlijst komt om wijzigingen daar te geven aan de mensen die daar een directe interesse in hebben. Met vriendelijke groet, Ren? Ros ---------------------------------------------------------------------- De Stelling van Amsterdam op Internet web: http://www.stelling-amsterdam.nl/ email: sva-auteurs#at#rgaros.nl voice-mail: 020 883 82 11 fax: 020 883 82 11 ----------------------------------- ----------------------------------- Jurgen Lamers email: jurgen#at#rgaros.nl en Ren? G.A. Ros email: rene#at#rgaros.nl ---------------------------------------------------------------------- Als u ge?nteresseerd bent in de Stelling van Amsterdam en de website daarover, kunt u zich abonneren op een mailing-list waardoor u op de hoogte gehouden wordt van de nieuwste toevoegingen en ontdekkingen. Ga dan naar http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/ Rene G.A. Ros 09-10-2000 22:17 Verslag Voorstelling van Naarden Beste lezers van de Rondzendlijst Verdedigingswerken, Afgelopen zaterdag was ik op de Correspondentendag van de Stichting Menno van Coehoorn . Als Bijzonder Medewerker was ik daar aanwezig. Bij deze een kort verslag van de belevenissen over deze dag, die als thema "Voorstelling van Naarden" had. De locatie was het Werk IV achter Theater 't Spant in Bussum. Komende zaterdag wordt op dezelfde locatie aan hetzelfde onderwerp besteedt, maar dan voor de begunstigers. Ik hoop dat ik voor hen niets verpest maar dat dit verslag een vorm van voorbereiding is. En anders lees je dit verslag maar volgende week! ;-) In de verbouwde artillerieloods was voor de medewerkers de eerste helft van de ochtend voor de mededelingen en bespreking. Daarna volgde een dia-presentatie over de Vesting Naarden en haar voorstelling. Vervolgens wandelden we over het Werk IV. Dit is een fort op het hoogste punt bij Bussum en werd in 1869/1870 gebouwd. Vanwege de hoge ligging was een natte gracht niet mogelijk en werd het dus een droge gracht met in het midden een zgn. gecreneleerde muur (=van schietgaten voorzien). Omdat er van bovenaf geen bescherming was en aan de achterzijde een schuine aarden wal, waren enkele mensen al gauw aan het filosoferen welk effect een eenvoudige handgranaat zou hebben... Om veilig achter de muur te komen is er een 37,5 meter lange poterne door de wal met (dichtgemaakte) toegangen naar achter de muur. In de poterne is later een politie-schietbaan geweest. Uit die tijd stamt ook een schildering in de poterne met het toenmalige politie-logo, bureau in Bussum en de ingang van de poterne. In totaal zijn er vijf uitbouwen in de muur om ook flankerend te kunnen vuren. Aan de keelzijde ontbreekt een stuk van de muur en op de overblijvende delen is soms flinke schade en ontbreekt de bovenste helft van de muur. Links en rechts aan de keelzijde, binnen de muur, zijn twee bomvrije gebouwen met ieder drie lokalen. Niet veel voor 1 officier en 108 manschappen... En twee lokalen waren niet voor legering bedoelt maar voor kruitopslag en keuken. En de ene officier had een geheel eigen lokaal volgens de bouwtekening. De wachterswoning is geheel verdwenen maar zoals gezegd is de artillerieloods nog aanwezig en gerestaureerd/verbouwd. Er is nu een bedrijfje met creatieve cursussen en horeca gevestigd. De lunch was dan ook dichtbij en goed verzorgd! :-) Voor en achter het fort zijn sportvelden zodat er nog enig idee van een vrij schootsveld is. Na de lunch stapten we de bus in voor een rondrit langs de werken van de Voorstelling. We kwamen nog langs de lokaties van Werk III en Werk I, maar dat was alleen maar lucht. De schuilplaatsen op de Fransche Kampheide bezochten we niet maar we reden door naar het Pannekoeken Fort. Dat is een geschutsopstelling uit ca. 1870 geweest. Het had geen aardwerken maar wel een natte gracht. Het was verdwenen in de weilanden maar onlangs zijn deze weilanden door Natuurmonumenten heringericht als natuurgebied (contradictio in terminus???) en trof men een sterk afwijkende grond aan. Eenmaal afgegraven was de natte gracht er weer en de opstelplaats in de vorm van een pannenkoek herkenbaar. Van afstand is er niet veel zichtbaar, het is nogal plat. Vervolgens reden we naar de Sandtmannlaan. De bus zette ons aan de ene kant af en zou ons aan de andere kant weer oppikken. De Sandtmannlaan ligt binnen de verboden kringen van de Batterijen aan de Karnemelksloot dus je voelt het al aankomen: houten woningen. Geheel juist, maar dit zijn geen kleine arbeiderswoningen die op een rij naast elkaar staan zoals in Weesp. De ene houten villa na de andere, de gehele laan. Omdat de laan in een bocht loopt is er elke 10 meter weer een verrassing. Bovendien scheen de zon mooi door de bomen, dus dat hielp ook mee aan de ervaring. Geen van de woningen heeft een rieten dak, maar dakpannen. Enkele, nog grotere, woningen aan de Verlengde Fortlaan (die liep tussen het verdwenen Werk II en de Batterijen ad Karnemelksloot) hebben nog wel riet op het dak. Daarna reden we door naar de Batterijen aan de Karnemelksloot en de damsluis die ze bewaakten. Op beide batterijen waren de drie lokalen van de indentieke bomvrije gebouwen voor ons open gemaakt. In beide zit een Scouting groep die het naar hun wensen hebben ingericht: met een bar. Bij de rechter batterij is een kleine schuilplaats aan de rechterkeelzijde (1914?) en verder in het weiland staat een scherfvrije schuilplaats (ook 1914?). Aan de frontzijde van de linker batterij is de grond zo hobbelig dat het wellicht restanten van traversen en loopgraven zijn. Tenslotte reden we naar de Bussumerheide, aan de zuidzijde van Bussum. Vanwege tijdgebrek konden we een aarden schans alleen vanuit de bus bekijken. Het is een van de zeven aarden schansen die in 1915-1916 rond Naarden zijn aangelegd met een droge gracht ertussen. Achter deze lijn van schansen liepen loopgraven met verbandplaatsten, telefoonposten, schuilplaatsen e.d. Circa 700 meter is daarvan nog herkenbaar en daar hebben we wel even rondgelopen. Ook de sporen van schuin aanlopende toenaderings loopgraven waren zichtbaar. Het gebied wordt nu "Hobbeltjesbos" genoemd en is populair bij off-road fietsers. Het informatiebord op 10 meter afstand vermeldt veel info, o.a. over de paardenrenbaan voor de Olympische Spelen van 1928, maar niets over de loopgraven en de schans op dezelfde heide... Eenmaal terug op Werk IV was er nog een borrel en werd de dag afgesloten. Ik vond het een erg gezellige dag. Ik heb de gehele dag geen aandrang gehad om m'n e-mail op te halen. En dat wil wat zeggen! Zie ook http://www.stelling-amsterdam.nl/forten/nhw/ Daar zijn enkele foto's toegevoegd of gewijzigd. Enkele foto's zijn te vinden op: http://www.egroups.com/files/verdedigingswerken/Foto/Bussum/ Met vriendelijke groet, Ren? Ros ---------------------------------------------------------------------- Rondzendlijst Verdedigingswerken, voor informatie uitwisseling over Nederlandse Verdedigingswerken web: http://www.rgaros.nl/verdedigingswerken/ email: verdedigingswerken-owner#at#egroups.nl ----------------------------------- ----------------------------------- Plaats bericht: verdedigingswerken#at#egroups.nl Abonneren: verdedigingswerken-subscribe#at#egroups.nl Abonnement stoppen: verdedigingswerken-unsubscribe#at#egroups.nl ---------------------------------------------------------------------- verdedigingswerken#at#egroups.com 15-10-2000 10:06 Nieuwe opiniepeiling van verdedigingswerken Breng vandaag nog uw stem uit! Laat deze kans niet liggen en neem deel aan de nieuwe opiniepeiling van de groep verdedigingswerken: Met welk cijfer zou je aflevering 5 (14-10) van de NCRV serie Weg van de Snelweg over de NHW (Linge) beoordelen? o 1 o 2 o 3 o 4 o 5 o 6 o 7 o 8 o 9 o 10 Om uw stem uit te brengen, bezoekt u de volgende webpage: http://www.egroups.com/polls/verdedigingswerken Opmerking: beantwoord dit bericht niet, a.u.b. Er kunnen geen stemmen worden uitgebracht via e-mail. Om uw stem uit te brengen, moet u een bezoekje brengen aan de bovenvermelde eGroups website. Dank u! Arthur van Beveren 15-10-2000 20:26 Update AvB''s Bunkersite Hallo iedereen! Ik heb een verhaal van een Marine-Artillerist gelegerd bij Duinkerken toegevoegd. Hoop dat je Duits kan lezen! Ook zijn er wat nieuwe foto's van wapens gebruikt in de Atlantikwall. http://bunkers.op.nu of http://home.hetnet.nl/~bunkers Groeten, Arthur van Beveren Ren=e9_G.A._Ros 19-10-2000 08:39 Oudste bastion in Nederland ontdekt Na het opgraven van een bastion in Amsterdam, nu ook een in Breda. Uit de Metro van 19-10: Oudste bastion in Nederland ontdekt Bij grondwerkzaamheden in het Chass? Park in Breda zijn resten van een bastion uit de vroegrenaissance (1530-1540) ontdekt. Volgens de gemeente is het mogelijk het oudste bastion in Nederland dat is opgegraven. Het werd gebouwd door Hendrik III van Nassau. Rene G.A. Ros 19-10-2000 23:24 De Forten Site met evenementen Lezers, Ik wilde jullie even laten weten dat de database met openstellingen bijna af is en er zelfs al een HTML pagina uit komt. Het test-resultaat is te vinden in het rechter deel van www.forten.nl. De gegevens voor oktober 2000 t/m december 2001 zitten er voor een groot deel in, althans voor zover ik er van weet. Ik hoor graag jullie aanvullingen, suggesties en commentaar. Overigens, weer vele nieuwe links opgeduikeld in de afgelopen 14 dagen. Ze worden genoemd in het middelste deel van eerdergenoemde site. Ren? ---------------------------------------------------------------------- De Stelling van Amsterdam op Internet web: http://www.stelling-amsterdam.nl/ email: sva-auteurs#at#rgaros.nl voice-mail: 020 883 82 11 fax: 020 883 82 11 ----------------------------------- ----------------------------------- Jurgen Lamers email: jurgen#at#rgaros.nl en Ren? G.A. Ros email: rene#at#rgaros.nl ---------------------------------------------------------------------- Als u ge?nteresseerd bent in de Stelling van Amsterdam en de website daarover, kunt u zich abonneren op een mailing-list waardoor u op de hoogte gehouden wordt van de nieuwste toevoegingen en ontdekkingen. Ga dan naar http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/ Arthur van Beveren 20-10-2000 16:36 Update AvB''s Bunkersite Hallo iedereen, Dit weekend heb ik Hoek van Holland weer bezocht dus hier is weer een nieuwe update, Groeten, Arthur van Beveren ---------------------------------------------------------------------------- ---- 20 oktober 2000 Duitse bunkers Toegevoegd: Nieuwe foto's van 134, 502 en 118c in het Staelduinse Bos, 601 Hoek van Holland, 652 Capbreton, 625b, M152 Hoek van Holland. Ook toegevoegd: 501 Ouddorp, 501, 621, 610, kantine, toiletgebouwtje en een Wasserbehalter in het Staelduinse Bos en een luchtdoelbedding type Fla 014, deel van de M.Fl.B. Nordmole in Hoek van Holland. Nederlandse kazematten Toegevoegd: G kazemat, Hoek van Holland. ---------------------------------------------------------------------------- ---- Luchtdoelbedding, deel van de 'Marine Flak Batterie Nordmole' [De niet-tekstgedeelten van dit bericht werden verwijderd] verdedigingswerken#at#egroups.com 22-10-2000 09:25 Resultaten van de opiniepeiling van verdedigingswerken De volgende opiniepeiling van verdedigingswerken is nu afgesloten. Het eindresultaat is: GESTELDE VRAAG: Met welk cijfer zou je aflevering 5 (14-10) van de NCRV serie Weg van de Snelweg over de NHW (Linge) beoordelen? KEUZEMOGELIJKHEDEN EN RESULTATEN - 1, 0 stemmen, 0.00% - 2, 0 stemmen, 0.00% - 3, 0 stemmen, 0.00% - 4, 0 stemmen, 0.00% - 5, 2 stemmen, 66.67% - 6, 1 stemmen, 33.33% - 7, 0 stemmen, 0.00% - 8, 0 stemmen, 0.00% - 9, 0 stemmen, 0.00% - 10, 0 stemmen, 0.00% Voor meer informatie over deze groep kunt u terecht op http://www.egroups.com/group/verdedigingswerken Voor help met eGroups bezoekt u http://www.egroups.com/help verdedigingswerken#at#egroups.com 22-10-2000 09:27 Nieuwe opiniepeiling van verdedigingswerken Breng vandaag nog uw stem uit! Laat deze kans niet liggen en neem deel aan de nieuwe opiniepeiling van de groep verdedigingswerken: Met welk cijfer zou je de laatste aflevering, nr. 6 (21-10), van de NCRV serie Weg van de Snelweg over de NHW (Maas en Waal) beoordelen? o 1 o 2 o 3 o 4 o 5 o 6 o 7 o 8 o 9 o 10 Om uw stem uit te brengen, bezoekt u de volgende webpage: http://www.egroups.com/polls/verdedigingswerken Opmerking: beantwoord dit bericht niet, a.u.b. Er kunnen geen stemmen worden uitgebracht via e-mail. Om uw stem uit te brengen, moet u een bezoekje brengen aan de bovenvermelde eGroups website. Dank u! verdedigingswerken#at#egroups.com 22-10-2000 10:41 Nieuwe opiniepeiling van verdedigingswerken Breng vandaag nog uw stem uit! Laat deze kans niet liggen en neem deel aan de nieuwe opiniepeiling van de groep verdedigingswerken: Welk doel hebben de zes afleveringen van de TV-serie "Weg van de Snelweg" over de NHW het best gediend? o oppervlakkig vermaak o wekken van interesse in de gebouwen en geschiedenis o wekken van interesse in het huidige (toeristisch) gebruik o op populair wetenschappelijke wijze inzichten verschaft o goed onderbouwde documentaire met veel informatie voor een groot publiek Om uw stem uit te brengen, bezoekt u de volgende webpage: http://www.egroups.com/polls/verdedigingswerken Opmerking: beantwoord dit bericht niet, a.u.b. Er kunnen geen stemmen worden uitgebracht via e-mail. Om uw stem uit te brengen, moet u een bezoekje brengen aan de bovenvermelde eGroups website. Dank u! verdedigingswerken#at#egroups.com 22-10-2000 10:43 Nieuwe opiniepeiling van verdedigingswerken Breng vandaag nog uw stem uit! Laat deze kans niet liggen en neem deel aan de nieuwe opiniepeiling van de groep verdedigingswerken: Welk antwoord geeft jouw mening over de zes afleveringen van de TV-serie "Weg van de Snelweg" over de NHW het beste weer? o erg slecht met weinig interessante informatie o leuke serie met mooie luchtopnamen en historische beelden o erg leerzaam o een openbaring Om uw stem uit te brengen, bezoekt u de volgende webpage: http://www.egroups.com/polls/verdedigingswerken Opmerking: beantwoord dit bericht niet, a.u.b. Er kunnen geen stemmen worden uitgebracht via e-mail. Om uw stem uit te brengen, moet u een bezoekje brengen aan de bovenvermelde eGroups website. Dank u! verdedigingswerken#at#egroups.com 22-10-2000 10:43 Nieuwe opiniepeiling van verdedigingswerken Breng vandaag nog uw stem uit! Laat deze kans niet liggen en neem deel aan de nieuwe opiniepeiling van de groep verdedigingswerken: Hoe veel van de zes afleveringen van de TV-serie "Weg van de Snelweg" over de NHW heb je gezien? o 1 o 2 o 3 o 4 o 5 o 6 Om uw stem uit te brengen, bezoekt u de volgende webpage: http://www.egroups.com/polls/verdedigingswerken Opmerking: beantwoord dit bericht niet, a.u.b. Er kunnen geen stemmen worden uitgebracht via e-mail. Om uw stem uit te brengen, moet u een bezoekje brengen aan de bovenvermelde eGroups website. Dank u! Ren=e9_G.A._Ros 23-10-2000 09:07 Verslag Stelling Honswijk Dag lezers, Bij deze een verslag van een foto-tocht langs de werken van de Stelling van Honswijk , het deel van de NHW ten zuiden van Houten en het Amsterdam Rijnkanaal en ten noorden van de Lek. Ik ben samen met Jurgen Lamers (medewerker Stelling van Amsterdam-site) de hele dag op stap geweest. ----- WAARSCHUWING: Personen die veel plezier beleven aan leedvermaak, dus Katherine Keyl en Amerikaanse voorbeelden als comedy betitelen, en/of graag luidruchtig lachen, worden aangeraden om dit verslag niet in het bijzijn van derden te lezen. Lees het 's avonds thuis als je nu op je werk bent. Of druk het af en lees het op het toilet. ----- VREESWIJK Na een lange autorit over de A2 reden we Nieuwegein-Zuid binnen, welk de plaats Vreeswijk opgeslokt heeft. Over de lekdijk reden we richting het Lekkanaal (aftakking van het Amsteram-Rijnkanaal. Daar kwamen we nog een derde sluis tegen die ik eerder over het hoofd gezien had. Dit was echt een inundatiesluis, waarvan de kassen voor de waaierdeuren nog te herkennen zijn. Echter, de gehele sluis is dichtgegooid en met steentjes afgedekt. De windwerken van de omloopriolen zijn er echter nog maar de openingen van de omloopriolen zijn dichtgemetseld. Achter deze inlaatsluis ligt nog een meer normale sluiskolk met een sluisdeur waarvan de puntdeuren naar de rivier wijzen. Was dit om de inundatie te kunnen stoppen? In het sluishoofd van de inlaatsluis, aan de rivierzijde, zit een uitgehakte "Rijkspeilschaal" waarbij de 'meter' nog als 'el' staat aangegeven. Overigens bestond er vroeger een Inundatiestation Vreeswijk, een onderdeel van de Genie om de inname en doorvoer van punten nabij Vreeswijk te verzorgen. Het water werd doorgevoerd via het Merwedekanaal (later Amsterdam-Rijnkanaal) naar delen van de NHW en de Stelling van Amsterdam. LEKKANAAL Ons eigenlijke doel was de kazemat Vreeswijk West, ten westen van het Lekkanaal op de plaats waar deze in de Lek uitmondt. De kazemat staat op dijkniveau en kijkt over het kanaal en de rivier uit. Er stonden een stel vogelaars met grote verrekijkers bovenop het dak. Een mooi hoog punt, maar fotogenieker werd het er niet van. Rond de zijwanden stonden dichte bossages en de ingang met het jaartal '1936' was net te zien. Langs de Beatrixsluizen reden we naar een punt waar het Lekkanaal de oudere Schalkwijkse Wetering doorsnijdt. Om ervoor te zorgen dat de inundatie aan beide zijden van het Lekkanaal mogelijk bleef is er in de jaren 1930 een duiker onder het Lekkanaal gelegd. Aan de westzijde konden we daar niet zo snel veel van herkennen want het leek alsof er een gemaal gebouwd was. Helemaal omrijdend kwamen we langs de Plofsluis in het Amsterdam-Rijnkanaal. Toen reden we aan de oostzijde van het Lekkanaal weer naar het zuiden. We probeerden in de kade (oostelijk van de weg dus het leek wel een gedekte weg) nog de resten van een Type G kazemat te vinden. Maar volgens een bron was deze onder het zand verdwenen en dat lijkt te kloppen. Toen kwamen we weer bij de Schalkwijkse Wetering aan. De schotbalkloods staat er nog, maar vraag niet hoe. Erin staat een caravan en nog een aantal schotbalken. De sluis is er ook nog maar de eigenlijke duikerinlaat zagen we wel maar waren we eigenlijk alweer vergeten. Aan de overkant van de sloot stonden een stel ronde heipalen in een groepje bij elkaar en een beetje schuin geplaatst. Had hier een groepsschuilplaats moeten komen??? Ter plekke bedachten we de acroniemen 'ULO' (unidentified landmark object) en 'OFO' (onbekend fort object) of 'UFO' (unidentified fort object). Bijna direct ernaast stak een aarden hoop naar voren uit de kade. Keurig het profiel van de VIS-kazemat. Echter de bovenste heuvel was wat te hoog en bedekte vrijwel de gehele kazemat. Alleen de twee hoeken aan de frontzijde kwamen boven het gras uit. We reden verder langs het Lekkanaal naar het zuiden en kwamen weer bij de Lek. De kazemat Vreeswijk Oost staat beneden aan de dijk en is nog goed zichtbaar. Het schietgat is met aarde overdekt maar verder is de kazemat goed te zien maar door de troep niet te betreden. Er moesten ook nog twee prikkeldraden en een schrikdraad overwonnen worden. Rond het terrein van de kazemat, maar vooral aan de frontzijde, zijn veel betonnen poeren in het gras te zien. De metalen staken zijn er af maar deze moeten vroeger een prikkeldraadversperring gedragen hebben. Weer gingen we het prikkeldraad over om weer in de auto te gaan zitten. Ik had een flesje cola uit de achterbak gehaald en wilde weer achter het stuur gaan zitten. Echter, mijn broek was wat gaan plakken door het zweet. Tsja, zo'n fototocht is nog knap inspannend. En aldus scheurde mijn broek van boven naar beneden toen ik ging zitten. Met een diepe zucht draaide ik toch de cola-fles open waarna er een fontein cola de (geleende) auto in spoot. Jurgen probeerde zich te beheersen maar viel na tien seconden huilend van het lachen uit de auto... Later dwong Jurgen me om deze twee voorvallen een een volgende in het verslag op te nemen. Van je vrienden moet je het maar hebben! ;-) En ach, ik heb die dag toch nog betere lol gehad maar ik gun de lezers ook nog wel iets. De enige oplossing was om in Nieuwegein een kledingzaak op te zoeken. Dat was snel gebeurd. Maar een broek in mijn maat lag bij de C&A toch nog ingewikkeld. Met een uurtje vertraging waren we weer terug in aktie. WERK AAN DE WAALSE WETERING We reden naar het Werk aan de Waalse Wetering, ten oosten van het plaatsje Tull en 't Waal. We waren te gast bij Staatsbosbeheer die alle medewerking gaf. Het werk is normaal vrij toegankelijk, behalve de binnenzijde van het gebouw. Deze waren voor ons geopend. Het werk is sterk lijkend op de werken die we eerder bij Brakel en Poederoijen, nabij Woudrichem, hebben gezien: een bomvrij gebouw met vier lokalen en erboven een enkele remise. Op Fort bij Vechten is een soortgelijke constructie met de bomvrije kazerne maar dat bevat meer lokalen en meer remises. Daar hadden we wel gemerkt dat er een verbinding tussen de twee verdiepingen was. Maar eerst liepen we over het terrein maar behalve begroeiing w.o. meidoorn was er weinig opvallends. Met een moderne trap konden we echter helemaal bovenop de remise komen. Een klein stukje grond maar op zo'n 10 meter hoogte is het uitzicht formidabel. Tenminste, als het niet zo hei-ig is... Op de begane grond gingen we naar binnen en troffen een vrij aardig bewaard interieur. De schuifdeuren voor enkele munitienissen en andere houten luiken waren nog aanwezig. De trap tussen de remise en de verblijven, met een tussenverdieping, was in goede staat. De metalen deuren en raamluiken zijn duidelijk opgeknapt. Leuk gelegen en een gezellig klein werkje. Toen we wegreden moesten we over een smalle betonne brug scherp naar rechts de weg op draaien. Daarbij raakte de rechter achterband de lage reling bestaande uit een betonnen rand en een lange, afgeronde metalen buis erboven. Even later bleek dat de band niet tegen het afgeronde uiteinde van die buis bestand was. In de wang van de band zat een flink gat en 100 meter verder konden we auto op de krik zetten en een band verwisselen. Donaties zijn welkom op Postbank 4578223 o.v.v. 'Rampdag 2000' ... :-( Gelukkig ging het de rest van de dag goed, anders was ik eerder naar huis terug gegaan! BATTERIJ AAN DE NOORDER LEKDIJK Met zwarte handen reden we naar de Lekdijk. Op die plek was tot minstens 1965 de Batterij aan de Noorder Lekdijk maar bij de dijkverzwaring in de jaren 1980 verdween de batterij geheel. Met enige fantasie probeerden we van de slootjes iets herkenbaars te maken. WERK AAN DE KORTE UITWEG Vervolgens reden we naar het Werk aan de Korte Uitweg, postadres "Lange Uitweg' . Tussen dit werk en het zuidelijkere Fort bij Honswijk loopt een gedekte gemeenschaps weg met daarin de Lunet aan de Snel. Over alle andere zaken later meer. Het Werk aan de Kort Uitweg heeft nog een fortwachterswoning, een bomvrij gebouw (enkele verdieping), een korte houten genieloods en een remise in de frontwal. Een stichting is bezig om het werk in te richten als theehuis en kleinschalig kampeerterrein. Het afgelopen jaar -het eerste- was succesvol en de plannen voor volgend jaar worden met enthousiasme uitgevoerd. We waren echter snel klaar met foto's nemen. De remise in de frontwal bleek van een flinke extra laag beton voorzien. Binnen waren weinig lokalen alhoewel de kruitlokalen achterin het aantal groter maakte dan je van buiten zou zeggen. Na een bakkie thee moesten we echter verder. FORT BIJ HONSWIJK Vanaf 13.30 uur zou het Fort bij Honswijk open zijn vanwege een lezing over de NHW, georganiseerd door de Stichting Militair Erfgoed . Deze stiching heeft er ook haar hoofdkantoor. Daardoor waren we in de gelegenheid om over het fort te lopen. Dat kostte nogal wat tijd, want er staan redelijk wat oude gebouwen. Diverse remises, een hoofdgebouw en oude houten, vervallen zaken. Maar ook modernere kantoorpandjes en een kokerschietbaan voor het beproeven van munitie en geschut. De klapper was echter het torenfort uit 1844. Maar in 1881 - 1885 werd de bovenste verdieping eraf gehaald waardoor er twee verdiepingen en een kelder overbleven. Een contrescarp werd om de frontzijde van het fort aangelegd. Het fort is in verwaarloosde staat maar er bestaat volgens ons nog geen instortingsgevaar. Veel dikke lagen mos, vuil en vele nesten van takken in de ramen. De druppende regenwaterkokers gaven het geheel een passend achtergrondmuziekje. Er zit leven in het fort, het is doorleefd maar toch gezellig. Dat karakter zou na een restauratie helemaal weg zijn. Door de oorspronkelijke bouwvorm en de toevoeging van de contrescarp is een gigantische ui met schillen ontstaan. Midden in is een koker van 5-6 meter doorsnede, die vanaf de begane grond tot boven de aarden dekking reikt. Een formidabele aanblik. Daar omheen loopt helemaal rond een brede gang. De volgende schil is voor de helft, aan de frontzijde, bebouwd en heeft een houten vloer met de luiken om de kanonnen naar boven te hijsen er nog in. De onbebouwde helft aan de keelzijde is een open ruimte zonder dak maar met allemaal bakstenen steunbalken tussen de muren aan weerszijden. En heel mooi uitzicht, mede door de groene aanslag en het mos. De volgende schil is de buitenste van het torenfort. Op de begane grond zijn de ruimten voorzien van kleine ramen en kleine schietgaten, vermoedelijk voor geweren. Op de eerste verdieping geeft een grote, brede deur toegang tot een ruimte met twee kanonsgaten met de ringen om de kanonnen vast te zeggen in de muur. Een verdieping lager ligt de kelder, maar de dompelpomp gaf aan dat het daar nogal nat is en daar zijn we niet in geweest. De volgende ring is de ruimte tussen het torenfort zelf en de latere contrescarp. Een meter of vier breed en aangezien zowel het torenfort als de contrescarp twee bebouwde verdiepingen plus een aarden dekking hebben ?n omdat de gang rond loopt is het een bijzondere ruimte. Bovendien zijn er regelmatig metalen steunen tussen beide wanden. De contrscarp zelf ligt aan de frontzijde voor de helft om het torenfort en heeft zelf dus twee keelzijdes, links en rechts van het torenfort. De ruimtes in de contrescarp zijn ondiep en op de bovenverdieping via een doorgang in de tussenwanden verbonden. Op de beneden verdieping zijn er deuren mogelijk en komen er minder verbindingen via de tussenmuren voor en veel daarvan zijn dichtgemetseld. Een van de ruimten op de begane grond heeft in de frontwand een opening van een lage halfronde tunnel die enkele meters buiten de contrescarp, onder de aarden dekking splitst. Linksaf gaat het naar drie kruit- en projectielenkamers. Deze zijn duidelijk herkenbaar aan de lampnissen en de lichtgang er helemaal om heen. De andere gang, naar rechts, ging naar de inundatiesluis die aan de frontzijde in de rivierdijk zat. Deze kon van binnenuit bediend worden en had ook schietgaten. Leek dus veel op de Steenen Beer bij het Muiderslot in Muiden. Bij de dijkverzwaring in de jaren 1980 is de sluis echter volgestort en onder de dijk verdwenen. De gang er naar toe is dichtgemetseld. Zo, nu hebben we alle schillen van de ui gehad. We pinkten een traantje weg toen we weg liepen! :-) LUNET AAN DE SNEL Zoals gezegd loopt er een wal met gedekte gemeenschapsweg tussen het Fort bij Honswijk en het Werk aan de Korte Uitweg. Deze wal is aangelegd met de grond die uit het inundatiekanaal De Snel is gekomen en tevens een gracht voor de wal vormde. Even ten noorden van het fort ligt het Lunet aan de Snel welke nog in gebruik is bij Defensie, en wel het Explosieven Opruimings Commando. Dat weet iedereen, is van weinig landsbelang (meer openbaar belang) maar toch... De beheerder deed zijn uiterste best om zijn imago van "pennenlikker" te behouden. De wal, kanaal en lunet fotograferend werden we aangesproken door de beheerder. Hij had ons foto's zien nemen van de lunet en aangezien het nog een militair werk is, is dat verboden. Vooral die ene foto die door het hek genomen is. Een snelle blik op de borden aan de andere kant van het hek, hetgeen dus eigenlijk niet gezien mag worden, leek geen tekst 'foto' te bevatten. Officieel moest hij de camera in beslag nemen en hij verzocht om het fotorolletje af te staan. "Dat zal niet gaan." "Nou, dan halen we de Marechaussee erbij." "Er zit geen rolletje in een digitale camera." "Oohh?" Onder toeziend oog heb ik toen de foto uit de camera weggegooid waarna het conflict opgelost was. Op geheimere locaties mochten we vrij fotograferen: Afd. Beproevingen bij de Hembrug, de Kromhoutkazerne in Utrecht, maar een hek mocht hier niet gefotografeerd worden. Maar ach, dat aan die man vertellen zou hem alleen maar sterken in zijn gedachte hoe gezagsgetrouw hij is??? Laat staan dat we hem verteld hebben dat anderen met medewerking van Defensie foto's OP het terrein gemaakt hebben en dat die op een website staan! :-) In de wal fotografeerden we nog een ru?neuze schuilplaats. De enige van de vier met schade ligt dus waar de EOC regelmatig op woensdag dingen laat ontploffen... Verder konden we de wal niet langsrijden omdat er een heuse Defensie-slagboom de doorgang belemmerd. We moesten dus omrijden en dat kwam mooi uit want dan konden we over de Groeneweg. WERK AAN DE GROENEWEG Op zo'n 1500 meter voor/ten oosten van het fort, lunet en wal ligt het Werk aan de Groeneweg. Tijdens de mobilisatie van 1914-1918 werden hier als een soort voorstelling diverse loopgraven met schuilplaatsen aangelegd met een breedte van circa 500 meter. Tijdens de mobilisatie van 1939-1940 werden er nog eens een heleboel groepsschuilplaatsen gebouwd, volgens de jaartallen in het beton in 1940. De meeste (zichtbare) werken liggen in de eerste wal met de schuilplaatsen uit beide perioden door elkaar heen. De tweede, achterste wal heeft een boel hobbels van aarde en een enkel stukje beton verraad de aanwezigheid van schuilplaatsen Model 1918. Tegenwoordig is er een hoogstamboomgaard en maken de trekkers diepe moddersporen. Onze tijd begon te dringen dus lang konden we er ook niet blijven. GEDEKTE GEMEENSCHAPSWEG Afsluitend reden we weer naar het Werk aan de Korte Uitweg om vanaf daar de gedekte gemeenschapsweg weer op te rijden. Vanuit de auto fotografeerden we de verschillende schuilplaatsen en munitienissen die er boven het gras zichtbaar waren. Totdat we weer bij de slagbomen kwamen en rechtsomkeert maakten. Toen was het genoeg en reden we via Nieuwegein weer naar huis. Het was weer een leuke fototocht met een grote variatie aan restanten van de NHW. En veel belevenissen. En enkele mensen eens in het echt de hand mogen geven. Nu nog de 450+ foto's uitzoeken. Mocht je nog vragen of opmerkingen hebben, ik hoor ze graag. Als je zelf op fototocht gaat dan lees ik graag jouw verslag van de avonturen. Met vriendelijke groet, Ren? Ros ---------------------------------------------------------------------- De Stelling van Amsterdam op Internet web: http://www.stelling-amsterdam.nl/ email: sva-auteurs#at#rgaros.nl voice-mail: 020 883 82 11 fax: 020 883 82 11 ----------------------------------- ----------------------------------- Jurgen Lamers email: jurgen#at#rgaros.nl en Ren? G.A. Ros email: rene#at#rgaros.nl ---------------------------------------------------------------------- Als u ge?nteresseerd bent in de Stelling van Amsterdam en de website daarover, kunt u zich abonneren op een mailing-list waardoor u op de hoogte gehouden wordt van de nieuwste toevoegingen en ontdekkingen. Ga dan naar http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/ David Ross 23-10-2000 22:11 ''Oudse bastion van Nederland'' in Breda Uit BN-De Stem d.d. 21-10-2000 Oudste bastion van Nederland' in Breda Nogal onverwachts is tijdens de werkzaamheden in het Chass?park in Breda de ru?ne gevonden van wat mogelijk het oudste bastion van Nederland is. Het bastion heeft deel uitgemaakt van de omwalling die in de zestiende eeuw is aangelegd door Hendrik III van Nassau. Bastions staken uit de oude vesting wal waar ze ruimte boden aan onder meer geschut. Ze werden vaak gebruikt om 'dode hoeken' in de verdediging weg te werken. De kanonnen op het bastion konden langs de muur op de aanstormende vijand schieten, iets wat vanaf de wal zelf niet mogelijk was. Volgens de stadsarcheoloog G. van De Eijnde is de vondst van grote cultuur-historische waarde en burgemeester en wethouders zijn ook doordrongen van het belang van het teruggevonden vestingwerk. Na archeologisch onderzoek wordt het grootste deel van het vestingwerk dan ook weer intact onder de grond gestopt. De ru?ne maakt deel uit van de derde stadsomwalling van Breda die is aangelegd door Hendrik III van Nassau tussen 1530 en 1540. Volgens Van De Eijnde gaat het hier om het oudste voorbeeld van moderne vestingbouw in Nederland. Het idee voor deze verdedigingswerken kwam uit Itali?. In de zestiende eeuw kwam het gebruik van buskruit en geschut steeds meer in zwang bij de belegeraars van steden en vestingen. De oude, stenen stadsmuren konden geen bescherming meer bieden tegen de vuurkracht van de nieuwe wapens en dus werd er naar alternatieve verdedigingswerken gezocht. In plaats van stenen muren kwamen er aarden wallen die de inslag van de projectielen beter konden verwerken. de bastions, ook een innovatie, werden gebruikt voor de kanonnen van de belegerden om de aanvallers van de wal te schieten. De Bredase stadsarcheologen hebben lang het vermoeden gehad dat er zich bastions onder de bodem bevonden, maar w??r ze lagen is tot nu toe nooit duidelijk geworden. Van De Eijnde: "We hebben maar twee oude kaarten van de omwalling en die blinken niet uit in nauwkeurigheid. In 1997 hebben we nog met radar gezocht maar we vonden van van alles behalve een bastion." Voordat de bouw op het Chass?park begon is er ook nog een bodemonderzoek gedaan, maar stomtoevallig liepen de onderzoekers het bastion net mis. De geschiedenis van Breda is met de kersverse opgraving weer een beetje duidelijker geworden. Het bastion, dat tussen de oude Ginnekenpoort en de Boschpoort lag, geeft de archeologen een nieuw zicht op de manier waarop de verdedigingen van de flanken van de stad was georganiseerd. En daar komt nog eens bij dat het Bredase bastion in ieder geval het eerste en mogelijk het oudste van zijn soort in Nederland is. Ren=e9_G.A._Ros 27-10-2000 12:39 Verhuizing website Wegens verhuizing van de website kunnen de volgende websites tijdelijk onbereikbaar zijn: www.rgaros.nl www.rgaros.nl/sme/ www.rgaros.nl/verdedigingswerken/ www.forten.nl www.stelling-amsterdam.nl Excuses voor de overlast en als iedereen meewerkt is het gauw weer voorbij. met vriendelijke groet, Ren? Ros ---------------------------------------------------------------------- De Stelling van Amsterdam op Internet web: http://www.stelling-amsterdam.nl/ email: sva-auteurs#at#rgaros.nl voice-mail: 020 883 82 11 fax: 020 883 82 11 ----------------------------------- ----------------------------------- Jurgen Lamers email: jurgen#at#rgaros.nl en Ren? G.A. Ros email: rene#at#rgaros.nl ---------------------------------------------------------------------- Als u ge?nteresseerd bent in de Stelling van Amsterdam en de website daarover, kunt u zich abonneren op een mailing-list waardoor u op de hoogte gehouden wordt van de nieuwste toevoegingen en ontdekkingen. Ga dan naar http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/ Rene G.A. Ros 27-10-2000 20:50 Re: [VW] Nieuwe opiniepeiling van verdedigingswerken Gegroet! Er zijn pas twee mensen geweest die hun menig gegeven hebben door een of meerdere opiniepeilingen te beantwoorden. En het is zo makkelijk en ik ben zo benieuwd! Dus ga eens naar http://www.egroups.com/polls/verdedigingswerken/ Je moet eerst een wachtwoord invoeren, welke je bij aanmelden ooit hebt ontvangen. Als je het wachtwoord niet meer weet kan je het toegezonden krijgen door 'Forgot password' te klikken in het scherm waar je je wachtwoord moet invoeren. Verder: - www.egroups.nl is gesneuveld in de reorganisatie, je kan alleen op www.egroups.com terecht. Mocht je nog ergens adressen met www.egroups.nl tegenkomen, laat je het de beheerder dan even weten? - Indien je van e-mail adres wijzigd hoef je je niet af te melden met het oude adres en weer aan te melden met het nieuwe adres. Als je op www.egroups.com bent ingelogd zit rechtsboven een link 'MyProfile'. Die aanklikken en er komt 'Change Address' in beeld. Tot zover de huishoudelijke mededelingen. Een prettig weekend! Ren? ---------------------------------------------------------------------- De Stelling van Amsterdam op Internet web: http://www.stelling-amsterdam.nl/ email: sva-auteurs#at#rgaros.nl voice-mail: 020 883 82 11 fax: 020 883 82 11 ----------------------------------- ----------------------------------- Jurgen Lamers email: jurgen#at#rgaros.nl en Ren? G.A. Ros email: rene#at#rgaros.nl ---------------------------------------------------------------------- Als u ge?nteresseerd bent in de Stelling van Amsterdam en de website daarover, kunt u zich abonneren op een mailing-list waardoor u op de hoogte gehouden wordt van de nieuwste toevoegingen en ontdekkingen. Ga dan naar http://www.stelling-amsterdam.nl/nieuwsbrief/ Arthur van Beveren 27-10-2000 23:31 update AvB''s Bunkersite M'n website is weer ge-update, Bekijk de 'Nieuw of Gewijzigd' pagina. Vriendelijke Groeten, Arthur van Beveren http://bunkers.op.nu [De niet-tekstgedeelten van dit bericht werden verwijderd]